nieuws

overzicht

Minister Bussemaker opent Cinema Olanda in Venetië

Wendelien van Oldenborgh, Prologue: Squat/ Anti-Squat (production still), 2016 Wendelien van Oldenborgh. Prologue: Squat/Anti-Squat (production still), 2016. Van Oldenborgh is represented by Wilfried Lentz Rotterdam

Minister Bussemaker van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap opent op 10 mei om 12.00 uur de tentoonstelling Cinema Olanda, de Nederlandse inzending voor de 57ste Biënnale van Venetië. Zij zal het begin inluiden van de expositie die tot 26 november te zien zal zijn. Cinema Olanda is een samenwerkingsproject van beeldend kunstenaar Wendelien van Oldenborgh en curator Lucy Cotter. In het Rietveldpaviljoen tonen zij een installatie met drie nieuwe films die onderbelichte delen van het recente Nederlandse verleden verbinden met veranderingen binnen de samenleving van nu.

De tentoonstelling Cinema Olanda onderzoekt de ideologische denkbeelden die architect Rietveld had toen hij het Nederlands paviljoen in Venetië in 1953 ontwierp. Op dat moment zo vlak na de oorlog baande de architectuur de weg naar een nieuw nationaal zelfbeeld dat eenheid en transparantie moest uitstralen. Cinema Olanda toont daarentegen de complexe sociale realiteit van zowel die jaren vijftig als nu en wil zo bijdragen aan de ontwikkeling van een nieuw nationaal zelfbeeld.

De titelfilm, Cinema Olanda (2017), is gedraaid in de iconische wijk Pendrecht in Rotterdam, ontworpen door stedenbouwkundige Lotte Stam-Beese. In de film komen individuen aan het woord die verschillende stemmen vertolken uit de Nederlandse naoorlogse samenleving. Cinema Olanda is een nieuwe stap in het oeuvre van Van Oldenborgh omdat de film slechts uit één enkele take bestaat.

Footnotes to Cinema Olanda (2017) is een serie zogeheten lenticulaire prints (dat zijn afbeeldingen met 3D-effect), gemaakt tijdens het filmen van Cinema Olanda. De prints tonen productiemomenten die niet in de film zitten en geven daarmee een kijkje achter de schermen.

Het derde filmische werk is Prologue: Squat/Anti-Squat (2016), een film in twee delen. De film richt zich enerzijds op het gebouw Tripolis in Amsterdam van architect Aldo van Eyck en ze besteedt anderzijds aandacht aan de Surinaams-Antilliaanse kraakbeweging van de jaren zeventig. Die acties van toen in de Bijlmer worden in verband gebracht met twee recente kraakacties. De film brengt zo mensen samen uit verschillende generaties en met achtergronden in activisme en in architectuur. Hun gesprekken geven een inkijkje in de veranderende opvattingen over solidariteit in de Nederlandse samenleving. De film was begin dit jaar te zien bij daadgalerie in Berlijn en werd daar goed ontvangen.

Het Mondriaan Fonds is verantwoordelijk voor de Nederlandse inzending op de Biënnale van Venetië. Voor de 57ste editie van de biënnale heeft het Mondriaan Fonds opnieuw een open oproep gedaan aan curatoren om met een of meerdere kunstenaars een plan te maken. Cinema Olanda werd unaniem door de jury gekozen uit een shortlist van de oorspronkelijk 68 voorstellen. De jury bestond uit Lorenzo Benedetti (curator, onder andere Nederlands paviljoen in Venetië 2013), Nathalie Hartjes (directeur Showroom MAMA), Aernout Mik (beeldend kunstenaar, onder meer deelnemer tentoonstellingen in het Nederlands paviljoen in 1997 en 2007) en Mirjam Westen (conservator hedendaagse kunst Museum Arnhem). Voorzitter was Birgit Donker, directeur Mondriaan Fonds. De keuze viel op de presentatie die Wendelien van Oldenborgh met Lucy Cotter ontwikkelde wegens de kwaliteit van de kunstenaar en haar oeuvre, de reputatie van de curator, de meerwaarde van de samenwerking tussen kunstenaar en curator en de relevantie van het voorstel.

Ter gelegenheid van de tentoonstelling verschijnt de catalogus Cinema Olanda: Wendelien van Oldenborgh, onder redactie van Lucy Cotter en uitgegeven door Hatje Cantz in samenwerking met het Mondriaan Fonds. De catalogus bevat afbeeldingen van de filmische werken en de tentoonstelling zelf, vergezeld van artikelen van vooraanstaande auteurs op het gebied van kunst, film, architectuur, sociale antropologie en kritische rassentheorie. In Nederland verschijnt een supplement van De Groene Amsterdammer over Cinema Olanda, om de  vragen die de tentoonstelling stelt ook voor te leggen aan een breder Nederlands publiek.

In Nederland zal een aan het paviljoen verbonden programma plaatsvinden bij Witte de With (17 juni – 20 augustus) in Rotterdam, EYE Filmmuseum (13 juni) en bij het Stedelijk Museum (30 juni) in Amsterdam.