nieuws

overzicht

Richtlijn kunstenaarshonoraria werkt, stimuleringsregeling cruciaal

Het aantal musea en instellingen dat kunstenaars honoreert is in een jaar tijd verdubbeld. Dat blijkt uit onderzoek dat BKNL (Beeldende Kunst Nederland) liet uitvoeren door Totta Research naar het effect van de richtlijn kunstenaarshonoraria onder musea en presentatie-instellingen en beeldend kunstenaars in Nederland. De uitkomsten laten zien dat de richtlijn al na het eerste jaar na de introductie aanslaat en het doel van een betere onderhandelingspraktijk wordt bereikt. Een stimuleringsregeling van het Mondriaan Fonds blijkt hierbij cruciaal.

In 2017 presenteerde BKNL de richtlijn kunstenaarshonoraria: een uniek initiatief van de beeldende kunstsector om te komen tot fair practice en een ‘nieuw normaal’ in de professionele contractpraktijk tussen instellingen en kunstenaars. Uit een brede enquête uitgezet onder zowel kunstenaars als instellingen blijkt dat vrijwel alle instellingen en zo’n 80 procent van de kunstenaars de richtlijn inmiddels kent. Tweederde van de instellingen geeft aan de richtlijn ook daadwerkelijk toe te passen. Dat is opvallend omdat twee jaar geleden nog gold dat tweederde van instellingen géén honoraria betaalden. Bijna negen op de tien ondervraagde kunstenaars zijn blij met het bestaan van de richtlijn, die wordt gezien als helder en praktisch goed toepasbaar. Zij waren voor de invoering van de richtlijn ontevreden over hun honorarium en voelen zich meer gewaardeerd en gesterkt in het gesprek over geld. De richtlijn leidt tot hogere vergoedingen voor tentoonstellingen zonder verkoopdoel.

Experimenteerreglement Mondriaan Fonds
De helft van de ondervraagde instellingen heeft gebruik gemaakt van een stimuleringsregeling (het experimenteerreglement) van het Mondriaan Fonds, dat goed gedrag beloont en instellingen een gedeeltelijke compensatie biedt voor de honoraria, op voorwaarde dat instellingen de bedragen uit de richtlijn volgen. Zes op de tien instellingen geeft aan dat deze stimulans cruciaal is en dat zonder deze compensatie de richtlijn niet toe te passen is.

BKNL is blij met het positieve resultaat, maar heeft ook zorgen voor de toekomst. De bodem van de middelen binnen het experimenteerreglement is in zicht. Instellingen geven aan zonder dit budget niet te kunnen voldoen aan de richtlijn. Daarnaast geven de instellingen aan om budgettaire redenen nu vooral te kiezen voor het ingroeipercentage dat lager ligt dan het minimum in de richtlijn. Om duurzame toepassing van de richtlijn verder te garanderen is het cruciaal dat er de komende jaren matchingsgeld beschikbaar is voor compensatie. BKNL zal hierover in gesprek gaan met de minister van OCW en leden van de Tweede Kamer.

Bij BKNL (Beeldende Kunst Nederland) zijn aangesloten: Platform BK, Kunstenbond, Kunsten ‘92, Beroepsvereniging van Beeldend Kunstenaars (BBK), Nederlandse Galerie Associatie (NGA) en de belangenvereniging voor presentatie-instellingen De Zaak Nu. Het Mondriaan Fonds faciliteert de bijeenkomsten.

Lees hier meer over het onderzoek.