nieuws

overzicht

Brief van Eelco van der Lingen, 17 april

Eelco van der Lingen. Foto: Aad Hoogendoorn Eelco van der Lingen. Foto: Aad Hoogendoorn

Beste beeldende kunst- en cultureel erfgoedprofessional,

De coronacrisis heeft een ongelofelijke impact op ieders leven en zorgt voor grote maatschappelijke onzekerheid. Ook in de beeldende kunst- en cultureel erfgoedsector. Kunstenaars en bemiddelaars zien aan alle kanten inkomsten wegvallen, tentoonstellingen en festivals kunnen niet doorgaan, de inkomstenderving bij musea is enorm en galeries zien verkoopcijfers teruglopen. Als gevolg daarvan komen ook toeleveranciers en ondersteunende bedrijven in de problemen.

Logisch dus dat de sector zich zorgen maakt en op steun hoopt. Het generieke steunpakket van het kabinet voldoet niet voor iedereen en onherstelbare schade aan de sector ligt in het vooruitzicht. Daarom heeft minister Van Engelshoven bekendgemaakt 300 miljoen euro extra beschikbaar te stellen. Wij zijn hier blij mee. We begrijpen dat de schade in de culturele sector groter is en dat ook hiermee niet iedereen geholpen kan worden, maar toch zien we de inspanning van het kabinet richting het overeind houden van de culturele infrastructuur vooral als een positief signaal. Onderdeel van het pakket maatregelen vanuit het rijk is ook de ondersteuning van belangrijke lokale instellingen, mits ook lokale overheden hieraan bijdragen. We hopen dat door die matching het totale budget nog verder groeit.

Daarnaast hebben we samen met de andere vijf rijkscultuurfondsen voorstellen gedaan om binnen de eigen mogelijkheden budgetten vrij te maken voor aanvullende maatregelen. Ik hoop dat we snel kunnen laten weten hoe het Mondriaan Fonds hiermee kunstenaars, bemiddelaars en instellingen kan helpen hun praktijk gaande te houden.

Om ruimte te bieden de eigen praktijk in stand te houden hebben de rijkscultuurfondsen de opdracht van het ministerie van OCW gekregen coulant om te gaan met prestatie-eisen. Als aanvrager hoef je je geen zorgen te maken als je project niet doorgaat door het coronavirus. Je kunt dan gewoon rekenen op financiering zoals die is toegezegd. We gaan er dan wel vanuit dat alle betrokken partijen die begroot zijn voor de totstandkoming van het project (denk aan kunstenaars, freelancers, auteurs etc.) gewoon betaald worden, ook als een prestatie door hen niet geleverd kan worden.

Deze bedragen uitkeren doen we overigens liefst zo snel mogelijk. Dus geen projecten uitstellen, maar afronden en uitbetalen. Vraag daarna gerust weer aan voor een activiteit in post-coronatijd. Waar het ons om gaat is dat iedereen door kan. Dat is nu belangrijker dan de uitvoering van activiteiten (hoe erg we ook uitkijken naar de tijd dat dat weer wel mogelijk is). We roepen ook iedereen op tot afstel van activiteiten, omdat we een potentieel nieuw probleem zien als evenementen in het najaar alsnog niet plaats kunnen vinden of omdat we een najaar voorzien met te veel activiteiten voor te weinig publiek.

De huidige situatie maakt veel onmogelijk, maar we blijven nadenken hoe een toekomstig cultureel landschap kan blijven functioneren. Nu is daarvoor het juiste moment, want niet alleen de praktijk van instelling, museum, tentoonstellingsruimte en kunstenaar zal de komende tijd anders worden, ook de wijze waarop de maatschappij zich verder organiseert zal ingrijpend veranderen. Dat zal ook effect hebben op hoe het publiek omgaat met sociale structuren, mobiliteit, duurzaamheid en identiteit.

Er ligt een grote uitdaging in de toekomst: hoe gaan we praktisch om met beperkingen en de invulling van een cultureel programma binnen een anderhalvemeter-realiteit? Maar er ligt ook een grote inhoudelijke uitdaging.

Ik vertrouw op de grote constante kracht van cultuur en ik wens iedereen heel veel sterkte, gezondheid en succes.

Eelco van der Lingen

PS:
Een aantal praktische opmerkingen:

Het Mondriaan Fonds handelt vanuit grote betrokkenheid, maar is geen belangenorganisatie. Dat is BKNL wel. BKNL is de combinatie van verzamelde belangenorganisaties binnen de beeldende kunsten, waarin Platform BK, de Kunstenbond, Kunsten ’92, de Beroepsvereniging van Beeldende Kunstenaars, de Nederlandse Galerie Associatie, de belangenvereniging voor presentatie-instellingen De Zaak Nu en het Overlegplatform Beeldende Kunstacademies zijn vertegenwoordigd. Ook de Museumvereniging is betrokken. BKNL is ook vertegenwoordigd binnen de taskforce van Kunsten ‘92 die de minister adviseert. Sluit je vooral aan bij een van deze belangenorganisaties, want hoe beter ze het veld vertegenwoordigen des te sterker hun stem.

Het Mondriaan Fonds gaat niet over de invulling van de  Tegemoetkoming Ondernemers Getroffen Sectoren Covid-19 (de zogenoemde TOGS). Wij zullen wel onze best doen om aanvullend op deze maatregelen te opereren

Zie hier de coulance maatregelen die het fonds op dit moment hanteert. Heb je een vraag met betrekking tot je aanvraag of project, neem dan contact op met een van de medewerkers van het fonds. De contactpersonen per regeling vind je hier.

En blijf vooral aanvragen bij ons! We willen dat zoveel mogelijk regelingen gewoon doorgang vinden. Wij hopen dan ook dat aanvragers doorgaan met het indienen van hun aanvragen. Voorbeelden waarvoor aangevraagd kan worden:

  • Kunstenaars met plannen voor nieuw werk en experiment kunnen een Werkbijdrage Jong Talent (tot vier jaar na afstuderen) of Werkbijdrage Bewezen Talent (minstens vier jaar een beroepspraktijk) aanvragen.
  • Kunstenaars en bemiddelaars met in tijd begrensde plannen – zoals de uitvoering van nieuw werk, een onderzoek of een samenwerking – kunnen een Projectinvestering aanvragen.
  • Opdrachtgevers die kunst in het hart van de samenleving willen plaatsen kunnen kunstenaars de opdracht geven voor het maken van publiek werk via de Bijdrage Opdrachtgeverschap.
  • Instellingen kunnen aanvragen voor projecten, samenwerkingen en onderzoek.

www.mondriaanfonds.nl/aanvragen/