Calcutta Art Research Foundation – India

deadline: 15.04.2019

Guesthouse in Kolkata. Foto: Praneet Soi Guesthouse in Kolkata. Foto: Praneet Soi

In 2001 werd Calcutta Kolkata. Hiermee werd de Engelse verbastering uit het Bengaals officieel . De stad is tegenwoordig een belangrijke metropool in India en vormt het politiek, cultureel en economisch hart van de deelstaat West-Bengalen. De bedrijvigheid, mensenmassa’s en snelheid van het leven in de 21e eeuw in de grote stad zijn in India niet uniek. De economische groei en verstedelijking van de laatste decennia hebben voor veel mensen voorspoed en vrijheid gebracht. Kolkata speelt hierin nationaal en regionaal een grote rol, maar volgt haar eigen weg.

De Calcutta Art Research Foundation (CARF) heeft in haar vijfjarig bestaan kunstenaars en bemiddelaars uit Nederland en België de kans geboden een werkperiode van drie maanden door te brengen in Kolkata. De stad is een katalysator gebleken voor hun individuele beroepspraktijk. Niet alleen historisch, sociaaleconomisch en politiek is het een interessante plek om te werken, maar ook de onmiddellijke en alom aanwezige materialiteit bleek een grote bron van inspiratie.

De stad doet soms vermoeden dat zij geheel met de hand is gemaakt, wat grotendeels ook zo is. Dit geeft de stedelijke omgeving een tactiliteit die aanmoedigt om zelf aan de slag te gaan. Zonder te vergeten dat de handmatigheid voortkomt uit een overvloed aan goedkope arbeid, die de nog steeds zeer aanwezige economische ongelijkheid verraad, is de ervaring van deze plek niet alleen inspirerend, maar soms ook wat intimiderend.

CARF vraagt van haar residenten een zekere zelfredzaamheid. Het verkennen van en bekend worden met de stad en haar gewoontes vergt tijd en inspanning. Door zelf vorm te geven aan deze ontmoeting is er ruimte om eigen interesses te ontwikkelen. Tijdens de residency zal voor begeleiding worden gezorgd door lokale kunstenaars, om wegwijs te worden in de stad. De expliciete bedoeling hiervan is een wederkerige relatie opbouwen met de kunst van Kolkata en haar makers.

Kolkata. Foto: Henri Jacobs

Aan het begin van de 20e eeuw, toen Kolkata nog Calcutta heette, was de stad zowel politiek als economisch het onbetwiste hart van wat toen Britse-Indië werd genoemd. Het was in die periode misschien wel de belangrijkste stad van heel Azië. In 1911 verhuisde het politieke machtscentrum naar een nieuwe stad in aanbouw, naast het oude Delhi, en werd New Delhi de hoofdstad van India. Na de onafhankelijkheid van India in 1947 werd Bengalen opgedeeld in West-Bengalen en Oost-Pakistan (later Bangladesh). Dit had niet alleen grote gevolgen voor de industriële productie van de stad, die werd afgesneden van een groot deel van haar grondstoffen, maar ook zorgde dit voor grote stromen vluchtelingen. In een paar jaar tijd kregen Calcutta en omgeving twee miljoen extra inwoners, een ruime verdubbeling van de populatie.

Gedurende de tweede helft van de 20e eeuw verschoof een deel van Calcutta’s economische macht naar andere delen van India, voornamelijk Mumbai. Als een van de enige steden in Azië, participeerde de jeugd van Calcutta massaal aan de studentenopstanden van 1968, die ook in andere delen van de wereld grote indruk maakten. Anders dan op de meeste plekken resulteerde dit indirect in een politieke machtsgreep van de Marxisten in Bengalen. Onafhankelijk India had een sterk socialistische grondslag, maar het Marxistisch bestuur, dat in verschillende samenstellingen van 1971 tot aan 2011 in Bengalen aan de macht was, is ook in India als uitzonderlijk ervaren.

De residency bestaat uit een werkperiode van drie maanden voor beeldend kunstenaars en bemiddelaars. CARF laat residenten vrij om hun ervaring met de stad om te zetten in werk en ziet het verblijf eerder als veldonderzoek, dan het uitvoeren van een vastomlijnd plan. Ervaring heeft geleerd dat het ontdekken en leren kennen van de stad het beste werkt aan de hand van eigen voorwaarden en voorkeuren. Een specifiek onderzoeksplan kan echter een handige leidraad zijn en wordt sterk aangeraden, ook als blijk van een gerichte interesse in India, Bengalen of Kolkata. Een direct resultaat in de vorm van werk wordt niet verwacht, maar wel aangemoedigd, alsmede andere vormen van zichtbaarheid van de residenten in Kolkata, in de vorm van presentaties, gastlessen of een tentoonstelling. Deze vormen van interactie, belangrijk voor deelnemer, residency en stad, kunnen ter plekke worden onderzocht en georganiseerd.

Kolkata kent een lange en internationale traditie van hedendaagse kunst. Haar globale reikwijdte en financiële armslag zorgden in het verleden ervoor dat zij in direct contact stond met de andere geboorteplaatsen van het modernisme. Kolkata wist gelijktijdig daar een eigen vorm aan te geven. Deze progressieve traditie is nog steeds merkbaar in de kunsten die de stad voortbrengt. Hoewel de economische voorspoed ontegenzeggelijk heeft ingeboet, wordt Kolkata nog steeds gezien als cultureel en intellectueel centrum van modern en seculier India.

De residency is centraal gelegen in een relatief rustige en ruim opgezette buurt, net ten zuiden van de oude binnenstad. Hierdoor hebben residenten de mogelijkheid om de stad te voet te verkennen en om zich wanneer nodig even te kunnen onttrekken uit de onvermijdelijke drukte van het stadsleven. Naast een slaapkamer en keuken bevat de accommodatie een woon/werkruimte die kan worden gebruikt als atelier.

Het Kolkata van nu herbergt nog steeds het koloniale Calcutta, dat nooit geheel Brits heeft kunnen zijn, omdat het met het Bengaalse Kolkata. Zonder elkaar was de stad niet geworden wat ze nu is. Het is tegenwoordig een plek waar het vroegere opgelegde eenzijdige begrip plaats kan maken voor wederzijds begrip.

In 2018 werkten Arthur Stokvis en Bart Lodewijks in het atelier van CARF. Bonno van Doorn is geselecteerd voor de residencyperiode van 1 januari tot en met 31 maart 2019. Eerder maakten curator Manuel Klappe, en beeldend kunstenaars Henri Jacobs, Maartje Korstanje, Tamuna Chabashvili, Adi Hollander, Koen Taselaar, Stanislaw Lewkowicz en Tim Breukers gebruik van het atelier. Klik hier voor meer informatie over deze werkperiodes.

Voor wie?
De residency bij CARF kan aangevraagd worden door beeldend kunstenaars en bemiddelaars (curatoren, critici en theoretici). Bij aanvragen van duo’s of samenwerkingsverbanden moet ieder afzonderlijk een aanvraag indienen. Onder een duo wordt verstaan: twee kunstenaars die structureel gezamenlijk werk maken. Samenwerkingsverbanden kunnen als (gelegenheids) duo’s worden beschouwd, als ze voor de werkperiode een gezamenlijk plan indienen dat tot één resultaat leidt. Daarnaast moet een duo in staat zijn om samen in één beperkte ruimte te wonen en te werken.

Bedrag en werkperiode
De werkperioden die in deze ronde worden aangeboden zijn:
15 september t/m 15 december 2019
1 januari t/m 31 maart 2020

Het Mondriaan Fonds stelt een beurs van 6.750 euro ter beschikking voor reis-, materiaal- en verblijfskosten. Dit bedrag is bedoeld voor één persoon. Daarnaast wordt van de gekozen resident een eigen bijdrage van 750 euro verwacht. De aanvrager moet aangeven hoe de eigen bijdrage wordt gefinancierd. Dat kan een eigen investering zijn, maar ook een bijdrage van derden, een renteloze lening van het Fonds Kwadraat of een bijdrage via crowdfunding.

Indien een duo of samenwerkingsverband voor de residency wordt geselecteerd, wordt het bedrag voor de residency verhoogd met een bedrag voor extra reiskosten en een evenredig bedrag voor de component verblijfskosten voor de andere aanvrager.

De kosten voor de huur van de woonruimte/studio en de ondersteuning door CARF zijn niet in het subsidiebedrag opgenomen en worden rechtstreeks door het Mondriaan Fonds aan CARF voldaan.

Aanvragen
De deadline voor een aanvraag voor een werkperiode in 2019 en 2020 is op 15 april 2019. Voor meer informatie over CARF en de selectieprocedure kunt u contact opnemen met Sanne Jansen (020-5231521).

Een Bijdrage Gastateliers kan alleen worden aangevraagd tijdens jaarlijkse selectierondes die door het Mondriaan Fonds worden aangekondigd op de website. Bekijk voor meer informatie over de voorwaarden, beoordeling en aanvraagprocedure de toelichting Bijdrage Gastateliers.

Andere bijdragen voor residencies in binnen- en buitenland
Omdat per ronde slechts twee kandidaten voor een verblijf in CARF gekozen kunnen worden, zullen veel aanvragers teleurgesteld worden. Het Mondriaan Fonds wil daarom op de mogelijkheid wijzen dat voor een andere residency in India of andere landen een Projectinvestering Kunstenaar aangevraagd kan worden.

Dutch Culture/TransArtists verstrekt informatie over mogelijke ateliers of artists-in-residence-plekken in het buitenland.

laatste wijziging: 25.03.2019