ZK/U – Zentrum für Kunst und Urbanistik, Berlijn

ZK/U ZK/U

Berlijn blijft onverminderd een stad met een grote aantrekkingskracht. Berlijn geldt in Europa als één van de grootste culturele, politieke en wetenschappelijke centra. De stad staat bekend om zijn turbulente geschiedenis, het hoog ontwikkelde culturele leven, de liberale levensstijl, belangwekkende musea, de Berlin Biënnale, de Berlin Art Week en hedendaagse kunstinstellingen. Wat is een betere plek om de stedelijke ontwikkelingen te verkennen dan in een stad die in de laatste decennia zo radicaal is veranderd?

Vanaf 2019 biedt het Mondriaan Fonds een werkperiode van zes maanden aan in ZK/U, Zentrum für Kunst und Urbanistik. Deze artist-in-residence plek beweegt zich op het snijvlak van beeldende kunst, kunstonderzoek, architectuur en stedelijke innovatie. Een laboratorium gericht op het fenomeen ‘stad’. Het wil de internationale en lokale uitwisseling over mondiale vraagstukken faciliteren en is geïnteresseerd in interventies in de openbare ruimte waarbij kunstenaars, bewoners en lokale initiatieven zich de publieke ruimte eigen maken. Het team achter ZK/U is KUNSTrePUBLIK, opgericht door de kunstenaars Matthias Einhoff, Philip Horst, Harry Sachs.

Unit 6. Foto: Kristina Miller

Unit 6. Foto: Kristina Miller

ZK/U is opgericht in 2012 en is gevestigd in een oud spoorwegdepot, in een park in het noorden van de Berlijnse wijk Moabit. Dit ruige gebied is niet ver van het centrum en behoort tot de ontwikkelingszones van Berlijn. Berlin-Moabit, aan alle kanten omringd door water, was een enclave die in de 19e eeuw werd bevolkt door Hugenoten die uit Frankrijk waren gevlucht. Met de opkomst van industrialisatie aan het begin van de 20e eeuw, werd het district een belangrijk productiegebied. Goederen werden via dit spoorwegdepot en de grootste binnenhaven van Berlijn, Westhafen, van en naar Berlijn vervoerd.

Keuken van de residency (belangrijke ontmoetingsplaats). Foto: Samuel Kalika

Keuken van de residency (belangrijke ontmoetingsplaats). Foto: Samuel Kalika

ZK/U heeft 13 woon-en werkateliers en een ‘gemeenschapsruimte’: een hal van 300 vierkante meter, Het is een productieruimte waar kunstenaars, onderzoekers, mensen uit de buurt elkaar ontmoeten en werken. Het residency-programma bestaat uit onderlinge uitwisseling van ideeën, wekelijkse diners, waar de residenten een platvorm hebben om hun projecten aan geselecteerde gasten te presenteren en maandelijkse studiobezoeken door professionals uit het ZK/U-netwerk. De residenten hebben bovendien de mogelijkheid om hun werk te delen met een breder publiek tijdens het ‘OPENHAUS’ dat maandelijks wordt georganiseerd.

Openhaus, april 2018. Foto: Florian Rosier

‘OPENHAUS’, april 2018. Foto: Florian Rosier

ZK/U werkt nauw samen met kunstenaars, bemiddelaars, curatoren, schrijvers en onderzoekers die zich die zich richten op uitdagende ontwikkelingen in steden. Het residency-team verbindt de interesses van de residenten met het programma van ZK/U en informeert de residenten over evenementen en discoursen die elders in Berlijn plaatsvinden. De residenten kunnen deel te nemen aan het publieke programma van ZK/U zoals de Gütermarkt (een hybride markt met lokale ambachtslieden, DIY en tweedehands spullen) en Speisekino/ Food and Footage (koken en eten met film op het terrein van ZK/U), of in evenementen, tentoonstellingen, workshops en conferenties die worden georganiseerd.
Van kunstenaars wordt verwacht dat zij al een wat gevorderde beroepspraktijk hebben en bemiddelaars (curatoren, critici, theoretici) moeten een paar jaar professionele ervaring hebben. Voor meer informatie zie: www.zku-berlin.org

In 2019 verblijven Sema Bekirovic en Aiwen Yin in de residency en voor 2020 zijn Remco Torenbosch en Milena Bonilla geselecteerd voor een werkperiode.

N.B.
Het formulier moet in verband met de eindselectie door de directie van ZK/U in het Engels worden ingevuld.

Voor wie?
De residency bij ZK/U kan aangevraagd worden door beeldend kunstenaars en bemiddelaars (curatoren, critici, theoretici). Bij aanvragen van duo’s of samenwerkingsverbanden moet ieder afzonderlijk een aanvraag indienen. Onder een duo wordt verstaan: twee kunstenaars/bemiddelaars die structureel gezamenlijk werk maken. Samenwerkingsverbanden kunnen als gelegenheidsduo worden beschouwd, als ze voor de werkperiode een gezamenlijk plan indienen dat tot één resultaat leidt. Daarnaast moet een duo in staat zijn om samen in één ruimte van 50m2 te wonen en werken. De residenten van ZK/U delen een gezamenlijke woon/keuken ruimte.

Werkplan
ZK/U is een samenwerkend, sociaal geëngageerd en lokaal betrokken kunstplatform. Ze zijn dan ook met name geïnteresseerd in plannen die ruimte creëren voor ontmoetingen en uitwisseling tussen burgers met verschillende achtergronden en die de stedelijke infrastructuur en openbare ruimte bevragen. ZK/U staat open voor plannen die conceptueel, interventionistisch en contextueel zijn.

Werkperiode en bedrag
De werkperioden die in deze ronde worden aangeboden zijn:
–  1 april tot en met 30 september 2020
– 1 juli tot en met 30 december 2020

Per periode stelt het Mondriaan Fonds een bijdrage van 11.025 euro ter beschikking voor reis-, materiaal- en verblijfskosten. Dit bedrag is bedoeld voor één persoon. Daarnaast wordt van de gekozen resident een eigen bijdrage van 1.225 euro verwacht. De aanvrager moet in de aanvraag aangeven hoe de eigen bijdrage wordt gefinancierd. Dat kan een eigen investering zijn, maar ook een bijdrage van derden, een renteloze lening van het Fonds Kwadraat of een bijdrage via crowdfunding.
Indien een duo of samenwerkingsverband voor de residency wordt geselecteerd, wordt het bedrag voor de residency verhoogd met een bedrag voor extra reiskosten en een evenredig bedrag voor de component kosten van levensonderhoud voor de andere aanvrager. De huur van de studio/woonruimte en de ondersteuning is niet in het subsidiebedrag opgenomen en wordt rechtstreeks door het Mondriaan Fonds aan ZK/U voldaan.

Aanvragen
De deadline voor een aanvraag voor een werkperiode in 2020 was op 2 september 2019. Voor meer informatie over ZK/U en de selectieprocedure kunt u contact opnemen met Mayke Jongsma (020-5231640).

Een Bijdrage Gastateliers kan alleen worden aangevraagd tijdens jaarlijkse selectierondes die door het Mondriaan Fonds worden aangekondigd op de website. Bekijk voor meer informatie over de voorwaarden, beoordeling en aanvraagprocedure de toelichting Bijdrage Gastateliers.

Andere bijdragen voor residencies in binnen- en buitenland
Omdat per ronde slechts één kandidaat voor een verblijf in ZK/U gekozen kunnen worden, zullen veel aanvragers teleurgesteld worden. Het Mondriaan Fonds wil daarom op de mogelijkheid wijzen dat voor een andere residency in Duitsland of andere landen een Projectinvestering Kunstenaar aangevraagd kan worden, indien deze residency niet wordt aangeboden via het Mondriaan Fonds. Dutch Culture/TransArtists verstrekt informatie over mogelijke ateliers of artists-in-residence-plekken in het buitenland.

laatste wijziging: 10.07.2019