1 juli 2017: ROET IN HET ETEN, deel 14

ROET IN HET ETEN, deel 14 ROET IN HET ETEN, deel 14

Witte de With organiseert van 17 juni tot 20 augustus 2017 het programma Cinema Olanda: Platform. Onderstaande talkshow maakt hiervan deel uit.

Cinema Olanda: Platform maakt deel uit van het publieksprogramma bij de Nederlandse inzending naar de Biënnale van Venetië.

ROET IN HET ETEN, deel 14
Zaterdag 1 juli 2017, 12.00-13.00 uur
Locatie: HipHopHuis, Foyer
Verslag: Julia Mullié

Met zijn talkshow wil Quinsy Gario (kunstenaar, dichter) inzichten en perspectieven bieden om het publieke debat in Nederland te verrijken. ROET IN HET ETEN begon in 2012 op het Amsterdamse multiculturele radiostation MART Radio en werd twee jaar later een televisieshow op RTV-7, een kanaal gericht op de Caraïben en Zuid Amerika, en Youtube. De talkshow werd opgenomen in het Hugo Olijfveldhuis, thuisbasis van de Vereniging Ons Suriname. Op dinsdag 27 juni en zaterdag 1 juli neemt Gario voor Cinema Olanda: Platform twee nieuwe uitzendingen van de talkshow op. Gedurende Gario’s programmaweek zijn eerdere uitzendingen in de tentoonstellingsruimte te bekijken. Gasten panel: Gautam Poeran, Akef, Benedicta, and Tirza With.

De angst om een wereldbeeld los te laten

Omdat Quinsy Gario er belang aan hecht Cinema Olanda: Platform niet alleen bij Witte de With te laten plaatsvinden, maar ook ‘in de stad’, wordt zijn tweede aflevering binnen dit programma opgenomen in het HipHopHuis in Rotterdam. Op deze dag, 1 juli, wordt de afschaffing van de slavernij in Nederland herdacht. Daarom begint Gario met het aan de kaak stellen van de financiering hiervan. Onlangs is er een wijziging doorgevoerd die ervoor zorgt dat vanaf 12 april 2017 tot en met 2020 jaarlijks 50.000 euro door de overheid wordt bijgedragen aan de herdenking van de afschaffing van slavernij door het Nationaal Instituut Nederlands Slavernijverleden (NiNsee). De financiering loopt via het Mondriaan Fonds.

Panellid Benedicta (student sociologie en Spoken Word Artist) vraagt zich af wie dergelijke aanvragen beoordeeld en bepaald wat goed- of afgekeurd wordt. ‘Er worden hiervoor weliswaar commissies samengesteld, bestaande uit ‘deskundigen’, maar hebben zij ook deskundige kennis van het slavernijverleden?’ Gautam Poeran benadrukt het luttele bedrag dat ter beschikking wordt gesteld: slechts 50.000 euro per jaar. En dat voor slechts vier jaar achtereen. ‘Als je mij als Nederlander echt serieus neemt, dan zou je niet met een bedrag van 50.000 euro aan komen. Ik vind het onzin: zo moet je niet met ons omgaan’, aldus Gautam. Gario benadrukt deze scheve verhoudingen: in vergelijking met de viering van 4 en 5 mei is dit 134x zo weinig.

‘Het is cru hoe Nederland zo’n blinde vlek heeft voor haar koloniale verleden’, aldus Tirza. Benedicta vult aan dat het Mondriaan Fonds het geld krijgt van het ministerie van Onderwijs Cultuur en Wetenschap. Hoe kan het dat daarvan slechts 50.000 euro naar de herdenking van de afschaffing van slavernij gaat? Akef stelt dat het er uiteindelijk om gaat dat mensen bang zijn hun macht op te geven ten behoeve van gelijkheid. Tirza benadrukt de paradox van ‘white innocence’: mensen houden zich van de domme, maar op hetzelfde moment is witheid superieur. Alhoewel individuen wellicht per ongeluk een blinde vlek hebben, geldt dat voor instituten niet: daar wordt er bewust aan vastgehouden.

In het kader van dit superioriteitsgevoel bespreekt Gario de participatiewet. Gautam noemt deze ‘inburgering’ een nieuwe vorm van assimilatie. ‘Het betekent dat de helft van jezelf niet zou mogen bestaan en daarom onderdrukt moet worden.’ Het feit dat mensen moeten ondertekenen zich aan ‘Nederlandse normen en waarden’ te houden, brengt ‘de hele koloniale mindset terug’, aldus Akef. Tirza stelt dat het ook de dubbele standaard blootlegt: ‘de participatieverklaring is racialised. Het zijn immers niet de witte expats die dergelijke verklaringen moeten invullen. Deze assimilatie is zo gevaarlijk omdat het bijdraagt aan de framing van mensen met een kleur, alsof zij bij voorbaat gevaarlijker zijn en dat je hun eerst moet uitleggen hoe je een ‘descent human being’ moet zijn.’

Gario vervolgt dat ook de geschiedenis van de kunst opnieuw bekeken moet worden. Aanleiding is een artikel op Hyperallergic over hoe we naar de antieke oudheid moeten kijken. Door kleur in de beelden terug te brengen, krijgen we een ander beeld van zowel het verleden als het heden. Doordat de auteur van dit artikel deze ‘white washing’ van de antieke oudheid heeft verbonden aan de opkomst van ‘white supremacy’ krijgt zij inmiddels allerlei bedreigingen aan haar adres. Tirza stelt: ‘mensen hun afgunst van het inkleuren, laat zien hoe hypocriet ze zijn: ze doen er alles aan om hun eigen wereldbeeld in stand te houden, ondanks dat de feiten die ze ontkennen gebaseerd zijn op wetenschappelijk onderzoek.

Het panel sluit af met een gesprek over hoe mensen met verschillende huidskleuren moeten worden genoemd. ‘Als je de woorden verandert, verander je ook de realiteit’, aldus Gario. Donker en blank heeft volgens Tirza te veel connotaties, zo zou blank staan voor rein en puur, terwijl donker staat voor duister. Wit en zwart heeft uiteraard vergelijkbare connotaties, maar klinkt voor haar objectiever en is daardoor comfortabeler. Benedicta beschrijft vervolgens hoe je, wanneer je iets goeds doet, altijd een Nederlander bent, maar wanneer je iets verkeerd doet meteen zwart bent, een allochtoon en zelfs een crimineel. ‘En daarom is Keti Koti zo belangrijk’, stelt Tirza. ‘Er moet worden gevierd dat onze voorouders hebben gevochten voor onze vrijheid.’

Naschrift:
Naar aanleiding van de talkshow heeft het Mondriaan Fonds de toelichting Bijdrage Jaarlijkse Herdenking Slavernijverleden verduidelijkt: Indien de aanvraag voldoet aan de formele voorwaarden en voorzien van alle gevraagde bijlagen (projectplan en begroting), stelt het Mondriaan Fonds het bedrag van 50.000 euro ter beschikking aan NiNsee. De eerdere verwijzing naar een beoordeling door een commissie is weggehaald: in tegenstelling tot andere bijdragemogelijkheden van het fonds, wordt de Bijdrage Jaarlijkse Herdenking Slavernijverleden niet beoordeeld door een commissie.

Daarnaast staan verschillende andere regelingen van het Mondriaan Fonds open voor projecten rond de erfenis van het slavernijverleden. Uiteenlopende organisaties, kunstenaars en bemiddelaars kunnen hiervoor een aanvraag indienen. Zie de Projectinvestering Instellingen, de Bijdrage Opdrachtgeverschap en de Projectinvestering Kunstenaar en Bemiddelaar.