Nederlandse inzending 2001

Liza May Post, Trying, 1998. Kleurenfoto op aluminium. Nederlands Paviljoen, Biënnale Venetië 2001

Liza May Post & Post-Nature
Nederlandse inzending 49e Biënnale van Venetië

Curator: Jaap Guldemond
In opdracht van de Mondriaan Stichting

Nederland was in 2001 opvallend aanwezig tijdens de 49ste Biënnale van Venetië. Twee omvangrijke tentoonstellingen op twee verschillende locaties in Venetië. In het Nederlands paviljoen in de Giardini werden film/video- en fotowerken van Liza May Post getoond. Daarnaast werd in het 17e eeuwse Venetiaanse palazzo Ca’ Zenobio een grote groepstentoonstelling, Post-Nature, georganiseerd met het werk van 10 belangrijke Nederlandse kunstenaars: Rob Johannesma, Job Koelewijn, Mark Manders, Aernout Mik, Liza May Post, Michael Raedecker, Frank van der Salm, Mike Tyler, Marijke van Warmerdam en Edwin Zwakman.

Liza May Post, installation view, Post-Nature Ca’ Zenobio. Biënnale Venetië 2001. Foto: Peter Cox

Liza May Post  – Rietveldpaviljoen
Liza May Posts presentatie in het Nederlandse paviljoen bevatte meerdere film/video- en fotowerken die tezamen een grote installatie vormden. Er werd voor gekozen het heldere, door de beroemde Nederlandse architect Gerrit Rietveld ontworpen paviljoen zoveel mogelijk van zijn daglicht te beroven. Daarvoor in de plaats kwam een zogenaamd ‘nachtlichtpaviljoen’; een paviljoen waar het licht zodanig weggefilterd werd dat de ervaring als een soort negatief van de oorspronkelijke situatie fungeerde, zonder de ruimtelijke ervaring en zelfs ook de relatie met buiten – het omringende Biënnale terrein – te verliezen.
Posts oeuvre bestaat uit performances, film/video-installaties en fotowerken waarin altijd een element van ontheemding en kwetsbaarheid aanwezig is. Het zijn vaak theatrale ensceneringen waarin een Beckettiaanse thematiek gekoppeld wordt aan een geraffineerde aandacht voor het beeld. Posts werk getuigt van een groot gevoel voor kadrering, belichting, kleur en stofuitdrukking.

Job Koelewijn, Bonnet, 1992-1995. Kleurenfoto, kubus met spiegels. Privé collectie. Biënnale Venetië 2001, Ca' Zenobio. Photo: Eric van den Boom

Post-Nature – Ca’ Zenobio
Curators: Marente Bloemheuvel en Jaap Guldemond
De wens het leven naar de hand te zetten is als gedachte waarschijnlijk eigen aan de mensheid zelf. Bezwerend, verbeeldend, verwensend of dromend genereert dit verlangen nieuwe ideeën, nieuwe verten en nieuwe mogelijkheden. Kunst, wetenschap, macht en commercie zijn derhalve allen aan haar schatplichtig. Zeker in Nederland waar de beheersing van de natuur een sine qua non is voor het leven zelf en het landschap of de natuur een geheel menselijke constructie is.
Nu de mogelijkheden zich voor doen om landschappen te stapelen, duizenden varkens in flatgebouwen onder te brengen, luchthavens in het water te plannen, landschappen op immense daken van openbare gebouwen aan te leggen en schapen te klonen, spelen vraagstukken omtrent de wens en/of wenselijkheid de realiteit naar de hand te zetten en de maakbaarheid van diezelfde werkelijkheid onmiskenbaar een rol in het huidige discours.

Het zijn deze (on)mogelijke gedachten die als een soms onzichtbare en onzegbare rode draad terug te vinden waren in de presentatie in het Venetiaanse Ca’ Zenobio. De tentoonstelling Post-Nature toonde het werk van een tiental belangrijke jongere Nederlandse kunstenaars. De 13 zalen van het prachtige Ca’ Zenobio toonden film- en videowerken van gemanipuleerde natuurbeelden, ruimtelijke installaties waarin de geconditioneerdheid van het menselijk gedrag op de proef gesteld werd, schilderijen refererend aan zowel 17e eeuwse Hollandse landschappen als gemediatiseerde landschappen, fotowerken waarin de werkelijkheid een maquetteachtige kwaliteit kreeg of maquettes een illusie van de werkelijkheid opriepen, computergestuurde landschappelijke ervaringen en caleidoscopische vergrotingen van de werkelijkheid. Post-Nature gaf hiermee een beeld van recente ontwikkelingen in de Nederlandse kunst.

Michael Raedecker, installation view, Post-Nature, Ca’ Zenobio. Biënnale Venetië 2001. foto: Peter Cox

Bij de tentoonstelling verschenen twee uitgebreide publicaties:
Liza May Post, met bijdragen van Jaap Guldemond, Kate Bush, Adam Phillips. Uitgegeven door Stedelijk Van Abbemuseum, Eindhoven, 96 pp. fc.
Post-Nature, met bijdragen van o.a. Jaap Guldemond en Marente Bloemheuvel, Dirk van Weelden, Martin Herbert, Adam Szymczyk, Harm Lux. Uitgegeven door Nai Uitgevers, Rotterdam/Stedelijk Van Abbemuseum, Eindhoven, 112 pp. fc.

De tentoonstellingen werden in opdracht van de Mondriaan Stichting en in samenwerking met het Stedelijk Van Abbemuseum Eindhoven georganiseerd.