Oriëntatiereis 2018 – Zuid-Afrika en Zimbabwe

Afbeelding Oriëntatiereis 2018 naar Zuid-Afrika (Johannesburg en Kaapstad) en Zimbabwe (Harare en Bulawayo)

Het Mondriaan Fonds organiseert jaarlijks een oriëntatiereis voor beeldend kunstenaars en bemiddelaars uit de beeldende kunst naar buitenlandse regio’s die interessante ontdekkingskansen bieden. Van 2 tot en met 16 september 2018 is het reisdoel Zuid-Afrika (Johannesburg en Kaapstad) en Zimbabwe (Harare en Bulawayo). Middels de reis probeert het Mondriaan Fonds de deelnemers inzicht te geven in twee landen die aan elkaar grenzen maar elk een totaal andere infrastructuur hebben. Het programma bestaat uit bezoeken aan musea, presentatie-instellingen, galeries, artist-in-residence plekken, kunstenaars, verzamelaars en lokale sleutelfiguren in de verschillende steden.
Belangstellenden konden zich tot en met 20 mei 2018 aanmelden.

Deelnemers aan de oriëntatiereis van 2018:
Anke Bangma (directeur TENT), Frédérique Bergholtz (directeur If I Can’t Dance, I Don’t Want To Be Part Of Your Revolution), Patricia Kaersenhout (kunstenaar), Florian Weigl (curator V2_, Lab for the Unstable Media), Farren van Wyk (kunstenaar) en Annet Zondervan (directeur CBK Zuidoost, Amsterdam).

Met zowel een lange geschiedenis als een jonge en opkomende scène krijgt de Afrikaanse hedendaagse kunst steeds meer aandacht van instellingen, galeries en verzamelaars over de hele wereld. Recent toonde de Fondation Louis Vuitton een grote toonstelling met dertig jaar artistieke productie van het continent, de Serpentine Gallery opende zijn zeventiende tijdelijke paviljoen, ontworpen door architect Diébédo Francis Kéré, Sotheby’s had zijn moderne en hedendaagse Afrikaanse kunst te koop in Mayfair, de Hedendaagse Afrikaanse kunstbeurs 1:54 heeft beurzen in Londen, New York en Marrakech en zowel Zuid-Afrika en Zimbabwe heeft een eigen paviljoen in Venetië.

Op het continent zelf gebeurt veel in de hedendaagse kunstscene. Steden als Dakar (Senegal), Lagos (Nigeria), Bamako (Mali), Yaounde (Kameroen), Nairobi (Kenia), Johannesburg en Kaapstad (Zuid-Afrika) en Harare (Zimbabwe) vormen belangrijke centra als het gaat om de productie en presentatie van hedendaagse kunst. Johannesburg en Kaapstad zijn hierbij twee belangrijke steden. Beide zijn drijvende kracht achter de grootste economie van Afrika. Nergens op het continent is een grotere groei zichtbaar als het gaat om galeries (o.a. Goodman, Stevenson, Momo, Blank Project, Kalashnikovv en Everard Read), musea (Johannesburg Art Gallery, Zeitz Mocca, Standard Bank Gallery en de Norval Foundation) en veilinghuizen. Maar ook kleinere initiatieven spelen een belangrijke rol zoals Visual Arts Network of South-Africa, Centre for less good idea, Dead Bunny Society, Keleketla, Room Gallery, Market Photo Workshop A4 Foundation en de Greatmore studio’s.

De lokale kunstscene in het buurland Zimbabwe staat vanwege de al geruime tijd durende financiële crisis voor infrastructurele en monetaire uitdagingen. Door de turbulente economie werden musea, galeries en kunstenaars gedwongen om of te stoppen of naar het buitenland te verhuizen op zoek naar nieuwe kansen. Deze economische onzekerheid is de laatste tijd echter tevens de katalysator geworden voor  nieuwe initiatieven in het artistieke landschap van Zimbabwe zoals: Village Uhnu, Voices in Color, Njelele Station, First Floor Gallery en Dzimbanhete Arts Interactive. Dit naast The National Gallery of Zimbabwe, het centrum van erkenning van Zimbabwaanse kunstenaars in de wereld dat al zestig jaar bestaat. The National Gallery of Zimbabwe is gewijd aan de presentatie van hedendaagse kunst en aan het behoud van het visuele erfgoed van het land en is verantwoordelijk voor de aanwezigheid van Zimbabwe op de Biënnale van Venetië. Als laatste is zeker ook het belang van galerie Delta te noemen, die een groot deel van de huidige generatie kunstenaars gestimuleerd heeft.

De reis wordt in samenwerking met het Vlaamse Kunstenpunt, de Danish Arts Agency en de Zwitserse Pro Helvetia georganiseerd en in nauw contact met de Nederlandse ambassades in beide landen. In totaal nemen ongeveer achttien personen deel aan de reis, van wie zes deelnemers uit Nederland die door het Mondriaan Fonds worden geselecteerd: twee kunstenaars en vier bemiddelaars. Het fonds is hoofdfinancier van de reis voor de Nederlandse deelnemers. Inbegrepen zijn de reis- en verblijfskosten (hotel en ontbijt) en enkele gezamenlijke lunches en diners. Van de deelnemers wordt een eigen bijdrage van 750 euro gevraagd.

Het primaire doel van de reizen is een overzicht te verschaffen over de hedendaagse beeldende kunst, de belangrijkste actoren te introduceren en de deelnemers kennis te laten maken met de mogelijkheden van uitwisseling, en de motieven en achtergronden van de verschillende partijen.

Tijdens de reis houden de deelnemers een blog bij, met beschrijvingen van de bezochte locaties. Dit blog is inmiddels uitgegroeid tot een belangrijke kennisbron. Statistieken laten zien dat het blog over de hele wereld gebruikt wordt als bron van informatie over beeldende kunst in de bezochte gebieden.

Eerdere reizen gingen naar:
2017 Verenigde Staten Cuba
2016 Iran en Armenië
2015 Chili en Colombia
2014 Zuid-Korea en Japan
2013 Estland, Litouwen, Polen, Slowakije en Hongarije
2012 Indonesië en China
2011 Mali, Senegal en Marokko
2010 Nigeria, Turkije en Mali
2009 Brazilië, Argentinië en Peru