Birgit Donker blogt

Buitenlandse ogen

Werk Hans Eijkelboom voor documenta 14

Een van de indrukwekkendste plekken waar de vijfjaarlijkse kunstmanifestatie documenta is neergestreken is het Stadtmuseum Kassel. Dit vorig jaar na een renovatie heropende museum vertelt van de bewogen geschiedenis van de stad. Er staat bijvoorbeeld een maquette van de ruïnes die overbleven na het geallieerde bombardement in oktober 1943, waarbij meer dan 10.000 mensen omkwamen en de stad in puin werd gelegd. Daarna volgt een zaal gewijd aan de wederopbouw. En er is een hele verdieping ingeruimd voor ‘de opkomst van het burgerschap’.
Kassel
In dit historische museum wordt nu tijdelijk ook hedendaagse kunst tentoongesteld, wat deze eigentijdse werken een extra lading geeft. De zaal vol met 250 straatfoto’s van Hans Eijkelboom – zijn reeksen portretten van mensen met dezelfde kledingstijl – roept nog nadrukkelijker dan anders de vraag op wat de relatie is tussen individu en massa. Hoe uniek ben je zelf, weersta je groepsdruk?
Werk Hans Eijkelboom voor documenta 14
Hans Eijkelboom is een van de drie kunstenaars uit Nederland die de komende maanden te zien zijn in Kassel. Er is werk van Mounira al Solh, over vluchtelingen en immigranten die naar Duitsland of Griekenland zijn gekomen, en Yael Davids heeft een performance in de Neue Galerie, getiteld A Reading That Loves – A Physical Act, waarin ze zelf letterlijk en figuurlijk een grote rol speelt.
Werk Mounira Al Solh voor documenta 14
Aan deze kunstenaars droeg het Mondriaan Fonds bij, met werkbijdragen en met een Bijdrage Presentatie Buitenland. Het is natuurlijk in de eerste plaats hun eigen talent dat hen naar Kassel bracht, maar toch helpen die bijdragen van het fonds ook. Dat geldt eveneens voor de Biënnale van Venetië, waar op de hoofdtentoonstelling Viva Arte Viva onder meer werk is te zien van Sebastián Díaz Morales, die woont en werkt in Nederland. En voor Skuptur Projekte Münster waar Hreinn Friðfinnsson (ook woonachtig in Nederland) in opdracht gemaakt nieuw werk toont.
Hreinn Friðfinnsson, fourth house of the house project since 1974. © Skulptur Projekte 2017. Foto: Henning Rogge
Honderden buitenlandse instellingen, biënnales en andere festivals vragen jaarlijks een Bijdrage Presentatie Buitenland om werk te tonen van kunstenaars uit Nederland. Het bewijst hoeveel belangstelling er is voor kunst uit Nederland. Uit de NRC Cultuur Top 100, die vorige week voor de derde keer verscheen, blijkt dan ook dat beeldende kunst belangrijk bijdraagt aan het beeld van Nederland in het buitenland. Met performanceplatform If I Can’t Dance, I Don’t Want To Be Part Of Your Revolution in de top tien, en onder meer Melanie Bonajo, Rineke Dijkstra en Wendelien van Oldenborgh in de top 100. If I Can’t Dance en Bonajo waren trouwens beide hoogste nieuwe binnenkomers op de lijst.

documenta werd in 1955 voor het eerst georganiseerd door kunstenaar Arnold Bode en er werd kunst getoond die jarenlang verboden was geweest. Inmiddels is de ‘wereldtentoonstelling der hedendaagse kunst’ uitgegroeid tot een belangrijk evenement dat honderdduizenden kunstprofessionals en toeristen trekt. Het toont eens te meer wat kunst vermag en dat beeldende kunst geen grenzen kent.