Birgit Donker blogt

De straat die naar Rome leidt

Niet gerealiseerd ontwerp voor de Amsterdamse Dam

Ontwerp een visie op de Rotterdamse Hoogstraat, de plek waar de stad is geboren, inclusief een link met de geschiedenis. Dat is de fictieve opdracht die de acht voor de Prix de Rome genomineerde architecten op 15 juni kregen. De Hoogstraat is een levendige stadsstraat  tussen Coolsingel en Oostplein, waarvan de geschiedenis teruggaat naar de dertiende eeuw. Nu is het een plek waar nieuwbouw, oudbouw, een markt, een drukke winkelstraat en een deel met leegstand elkaar ontmoeten. Met gevoel voor Rotterdamse humor heeft iemand een paar van de straatnaambordjes veranderd in ‘PC Hoogstraat’.

Bijeenkomst in het Nieuwe Instituut

Gistermiddag verzamelden de Prix-genomineerden zich in Het Nieuwe Instituut, waar ze uit de archieven opgediepte voorbeelden kregen van  architecten die hun voorgingen bij het ontwerpen van stadsstraten en pleinen – al dan niet eerdere winnaars van de Prix de Rome, die in 1808 voor het eerst werd uitgereikt. Radicale plannen voor de Amsterdamse Dam, bijvoorbeeld, van begin vorige eeuw, waarin de Bijenkorf verdween, het Damrak een snelweg werd of naast de Bijenkorf een enorm kantoorgebouw verrees. Allemaal niet gerealiseerde voorstellen.

Niet gerealiseerd ontwerp voor de Amsterdamse Dam

Wel gerealiseerd werd de Rotterdamse Lijnbaan, naar een ontwerp van Van den Broek en Bakema. De naoorlogse opdracht voor deze winkelstraat kwam van de gemeente en van de winkeliers, die zelf meebetaalden. Crowdfunding avant la lettre, zoals een van de jonge architecten opmerkte. Vervolgens werd het ontwerp uit 1978 ontrold voor de Rotterdamse openbare bibliotheek, ook van Van den Broek en Bakema. Met zijn zachte rooilijnen moest het een open gebouw zijn, waar het verschil tussen openbaar en privaat niet scherp wordt getrokken.

De markante bibliotheek staat in de Hoogstraat, dus op de weg van de Prix-laureaten. Net als overigens de nieuwe, nog te openen markthal van architectenbureau MVRDV. Het ontwerp van dit hoefijzervormige gebouw, zo groot als een royaal voetbalveld, is nog niet in het bezit van Het Nieuwe Instituut, kregen de genomineerden te horen in antwoord op de vraag van een van hen.

De Rotterdamse Bibliotheek

De architecten hebben nog tot 15 september de tijd voor hun opdracht. Precies een maand later wordt bekend gemaakt, in Het Nieuwe Instituut, welk ontwerp volgens de jury het beste is en wie zich de winnaar van de Prix de Rome 2014 mag noemen. Behalve een geldbedrag ontvangt de winnaar, net als vroeger, een studiereis naar Rome.