Birgit Donker blogt

Dit kan zelfs mijn kind niet

De Biënnale van Venetië telt dit jaar een opvallend aantal nieuwkomers. Van Vaticaanstad tot Angola, dat met zijn expositie Luanda, Encyclopedic Palace de Gouden Leeuw won voor de beste nationale deelname. Kunst vaart wel bij frisse inbreng. Het is daarom cruciaal om open te staan voor interessante outsiders. Of het nou gaat om nieuw talent of talent dat ten onrechte in de marge verkeert.

Die gedachte staat ook centraal bij de ZomerExpo, die zaterdag voor de derde keer opent in het Gemeentemuseum Den Haag. Letterlijk iedereen heeft zijn werk kunnen voorleggen aan de jury die de selectie maakte, naar het voorbeeld van de Summer Exhibition van de Royal Academy of Arts in Londen. De jury koos uit de 3.000 inzendingen 239 werken die de komende maanden in het museum te zien zijn.

Rij wachtenden voor selectie ZomerExpo 2013

Doel van de ZomerExpo is het museum open te stellen voor de niet gevestigde orde. Dat is ook de reden dat het Mondriaan Fonds het project vanaf de eerste editie in 2011 steunt. En de expositie draagt en passant ook nog eens bij aan het debat over professionalisme versus amateurkunst. De werken die de jury selecteert, maar ook de publieksfavorieten, blijken telkens toch vooral die van professionals te zijn en niet die van amateurs met een uit de hand gelopen hobby.

Het bewijst dat professionalisme, het hebben van een opleiding en een zekere afstand tot je werk, wel degelijk een rol speelt. Of zoals Sacha Bronwasser schreef in het vorig jaar verschenen boek Zonder titel. Amateur en professional in de beeldende kunst: ,,Professionals bedenken en maken hun werken met toewijding, maar zijn ook strategisch bezig – zoals ook een topsporter dat doet of een wetenschapper die beseft met zijn onderzoek Nobelprijsmateriaal in handen te hebben[…] Er is dus verregaande betrokkenheid en tegelijkertijd afstand.”

Dat professionalisme er toe doet is ook de reden dat je nooit iemand hoort zeggen: ,,Is dat kunst? Dat kan ík ook.” Het is altijd: dat kan mijn zusje ook, of mijn kind. Omdat de spreker wel aanvoelt dat het niet klopt.