Birgit Donker blogt

Een platform vol ervaringen

Op de website modemuze.nl kunnen liefhebbers en specialisten informatie vinden over mode en kostuums. Over de eigentijdse vervuilende kledingindustrie, bijvoorbeeld, of over historische overjassen uit Perzië. Twaalf musea, waaronder het Gemeentemuseum Den Haag, het Amsterdam Museum en Paleis Het Loo, werkten samen om deze website te ontwikkelen, met als doel hun mode- en kostuumcollecties blijvend aan het publiek te presenteren. Die collecties, met tienduizenden kleren en accessoires, vertegenwoordigen samen vijf eeuwen mode- en kostuumgeschiedenis, van de zestiende eeuw tot vandaag.

Modemuze is een van de tachtig samenwerkingsprojecten die de afgelopen jaren tot stand kwamen via de zogeheten Samenwerkingsregeling; musea en andere erfgoedinstellingen die duurzame samenwerkingen willen aangaan met een of meerdere musea en/of andere maatschappelijke partijen kunnen hiervoor bij het Mondriaan Fonds sinds 2013 de Bijdrage Samenwerking Musea aanvragen. Het gaat om projecten gericht op educatie, publieksbereik, zichtbaarheid, wetenschap, digitale mogelijkheden of collectiebeleid.

Het Mondriaan Fonds vroeg vorig jaar aan onderzoeksbureau Berenschot de eerste resultaten van de regeling te onderzoeken. Uit dit onderzoek bleek dat musea samenwerken met een keur aan partners. Er is sprake van samenwerking tussen musea onderling (vierenvijftig procent), partnerschappen met onderwijsinstellingen (achttien procent), maar ook met bedrijven (vijftien procent). De meeste Nederlandse regio’s zijn redelijk vertegenwoordigd in de gehonoreerde projecten, met een uitschieter naar de Randstad. Opvallend is dat het aantal interregionale initiatieven relatief groot is.

Literatuurmuseum - Den Haag

De samenwerkingen variëren van het Levend Literair platform (Literatuurmuseum), van het Letterkundig Museum en het Huygens Instituut voor Nederlandse Geschiedenis in Den Haag, tot het duurzame museumdepot Kolleksjesintrum Fryslân, waar het Fries Museum, Tresoar, Natuurmuseum Friesland, Scheepvaartmuseum Friesland en het Landbouwmuseum hun collecties onderbrachten. Dit depot werd in mei dit jaar in gebruik genomen.

Platform Samenwerking Musea

Vandaag lanceert het Mondriaan Fonds een nieuw online platform waar de resultaten van al die samenwerkingen zichtbaar worden gemaakt. Zo wil het fonds de opgedane kennis delen met de rest van het veld en de rest van de wereld. Aanvragers komen aan het woord; wat zijn de resultaten van hun samenwerking en waar kunnen anderen iets aan hebben? Zo is een lering uit modemuze.nl volgens projectleider Mila Ernst: “Omdat er overzicht is, zijn hiaten en overlappingen sneller zichtbaar. Daar kun je vervolgens collectiebeleid op aanscherpen. Als er een stuk wordt aangeboden, dan gebeurt dat nu aan de hele groep in plaats van aan alle musea apart. En we hebben al gezamenlijk aankopen gedaan, zoals onlangs de collectie van Mac & Maggie. Dat zal in de toekomst vaker gebeuren”.

Met dit platform vol ervaringen komt het fonds tegemoet aan de wens van aanvragers om de bij samenwerkingsprojecten opgedane kennis verder te verspreiden. Die wens bleek tijdens een bijeenkomst in 2014 in het Rotterdamse Havenmuseum  waar de eerste twaalf duurzame samenwerkingen bekend werden gemaakt in aanwezigheid van minister Bussemaker. De projecten die toen gepresenteerd werden waren onder meer de samenwerking van het Natuurhistorisch Museum Rotterdam met het Wereld Natuurfonds, Bureau Stadsnatuur Rotterdam, de Kunsthal Rotterdam, FLUX en de Universiteit van Groningen, die beoogde bewoners van de regio Rijnmond betrekken bij de eigen stedelijke omgeving.

Huis voor de Kunsten Limburg

In Rotterdam werd bovendien het onderzoek toegelicht van zeventien Limburgse musea en één archief naar een nieuw te ontwikkelen lokaal klimaatnetwerk, geïnitieerd door Huis voor de Kunsten Limburg. Via de Samenwerkingsregeling kan het Mondriaan Fonds namelijk ook aan onderzoeken bijdragen naar de haalbaarheid van samenwerkingsplannen. Via ons nieuwe platform worden onder meer de resultaten van dit leerzame Limburgse initiatief verder verspreid: omdat het onderzoek de situatie in de depots van de partners beter in kaart had gebracht, kon de potentie van de samenwerking beter worden ingeschat. Zo werd duidelijk dat de collecties eerst verder gewaardeerd en opgeschoond moeten worden, voordat een succesvol klimaatnetwerk actief kan worden. Dit is volgens de aanvragers een duidelijk signaal dat musea zich niet enkel moeten richten op bezoekersaantallen, maar zich ook meer over de eigen collecties moeten ontfermen.

Het fonds laat zich graag verrassen door nieuwe samenwerkingsinitiatieven, die uiteindelijk een plek zullen krijgen op het platform. De volgende ronde voor de Bijdrage Samenwerking Musea sluit op 11 november.