Birgit Donker blogt

Geiten aaien

El Lissitzky, de constructeur, zelfportret, 1924 , 11.3×12,5 zwart wit foto (collectie Van Abbemuseum)

El Lissitzky, de constructeur, zelfportret, 1924 , 11.3×12,5 zwart wit foto (collectie Van Abbemuseum)

Ben je bereid om voor kunst te vechten? Die vraag stelde de Russische dichter Vladimir Majakovski vorige eeuw in een brief aan beeldend kunstenaar El Lissitzky. Willem Jan Renders van het Van Abbemuseum citeerde de vraag vorige week tijdens een bijeenkomst over het nieuwe beleid van het Mondriaan Fonds. De discussie draaide er algauw om de kwestie hoe het draagvlak in de samenleving voor kunst vergroot kan worden.

Het Mondriaan Fonds vraagt van iedere instelling en kunstenaar voortaan een presentatieplan waarin duidelijk wordt hoe diens kunst op een aansprekende wijze zichtbaar zal zijn. Om zo de band tussen kunst en de burger aan te halen. Onzin, vond één van de aanwezigen. Laat mij maar gewoon mooie kunst maken, het RTL4-publiek zit er toch niet op te wachten. Maar dat kunnen we ons niet veroorloven, wierp ik tegen. Het is aan ons om zo veel mogelijk te laten zien wat kunst waard is.

In het vuur van mijn betoog verhaspelde ik Majakovski’s woorden, ik maakte ervan: ‘Ben je bereid voor kunst te sterven?’ Ook een goede vraag, vind ik. Het doet denken aan de uitspraak van Winston Churchill die volgens de overlevering tijdens de Tweede Wereldoorlog antwoordde op de vraag om te bezuinigen op kunst: Maar waar vechten we dan nog voor?

Fries Museum, Wilhelminaplein. Foto: Laurens Aaij
Fries Museum, Wilhelminaplein. Foto: Laurens Aaij

Op een lievere manier verwoorden ze dezelfde vraag in Leeuwarden waar het Mondriaan Fonds deze week ‘op locatie’ is. Daar staat het Fries Museum, dat een nieuwe locatie krijgt in het centrum en dat in september wordt heropend. Directeur Saskia Bak stelt zich bij alles wat ze onderneemt de vraag: Hoe krijg ik het museum in de harten van alle Friezen? En ze heeft nóg een goed voorbeeld om het belang van kunst onder woorden te brengen: stel je maar eens voor wat er in de stad te beleven is als er geen kunst is. Geen film, geen theater, geen (pop)muziek, geen boeken en geen museum. ,,Dan blijft er niet veel anders meer over dan de geiten te aaien.’’
Birgit Donker