Birgit Donker blogt

Hameren op talentontwikkeling

Opening Open Studios Jan van Eyck Academie. Foto: Jos Nelissen

Ik mocht er zo hard mogelijk op slaan afgelopen vrijdag: op piñata’s versierd met de logo’s van de sponsors van de Jan van Eyck Academie, waaronder de M van Mondriaan Fonds. Geblinddoekt, dat wel. Het lukte me de met snoep gevulde piñata te raken, maar hij barstte net niet open.
De piñata’s waren onderdeel van de performance van kunstenaars Joep Vossebeld en David Bernstein, waarmee de jaarlijkse Open Studios van de Jan van Eyck officieel begon. De veertig deelnemers van de postacademische instelling lieten er zien waar ze de afgelopen tijd aan hebben gewerkt. Het gebouw zinderde van ideeënrijkdom en van de urgentie die ideeën in beelden uit te drukken; in legio disciplines, cross-overs, vakmanschap. De Open Studios trok 3.100 bezoekers: een verdubbeling ten opzichte van vorig jaar.

Presentatie Stefan Peters, Open Studios 2016

In de openingstoespraak die ik mocht houden stelde ik dat Nederland zich gelukkig mag prijzen met al het talent dat we in huis hebben. En dat we gelukkig nog plekken hebben waar dat talent zich in relatieve rust kan ontwikkelen, bijvoorbeeld tijdens een werkperiode aan een postacademische instelling. En gelukkig ook dat dit niet alleen kan in de Randstad, maar ook in Maastricht.

Talentontwikkeling is een van de twee speerpunten in het beleid van het Mondriaan Fonds voor de periode 2017-2020. Ontwikkeling is essentieel voor kunstenaars – en daarmee voor de samenleving als geheel. Dat betekent ruimte bieden om nieuwe wegen in te slaan of om ingeslagen relevante wegen te vervolgen. Ruimte bieden voor experiment en voor verdieping van de vrijhaven van verbeelding.
Maar ook nu al hecht het fonds grote waarde aan talentontwikkeling. Daarom reserveerde het fonds in deze cultuurplanperiode beurzen voor de drie postacademische instellingen, die zozeer waren gekort op hun budget en die met ingang van 2017 zelfs uit de zogeheten Basisinfrastructuur zouden verdwijnen. Zo werkten vijftien van de kunstenaars in de Van Eyck met een beurs van 50.000 euro van het fonds. Ook voor deelnemers aan de Rijksakademie en de Ateliers stelde het fonds beurzen beschikbaar, omdat deze instellingen dreigden om te vallen terwijl ze zo belangrijk zijn voor het hele veld van de beeldende kunst in Nederland.

Gelukkig heeft minister Bussemaker besloten dat er toch weer ruimte is in de Basisinfrastructuur voor postacademische instellingen. Het benodigde geld heeft ze gehaald bij het Mondriaan Fonds; het bedrag dat het fonds reserveerde voor de kunstenaars zal nu rechtstreeks aan de instellingen worden toegekend.

Presentatie Joep Vossebeld, Open Studios 2016. Foto: Jos Nelissen

Intussen blijft het mogelijk bij het Mondriaan Fonds een bijdrage te vragen voor allerlei andere vormen van talentontwikkeling, bijvoorbeeld voor een onderzoeksperiode in binnen- of buitenland, een leerperiode bij een bedrijf of allerlei andere vormen van artistiek onderzoek die bijdragen aan de praktijk van de kunstenaar. Allemaal vormen van investeren in talentontwikkeling. Zodat er ook in de toekomst valt te genieten van al dat talent dat Nederland in huis heeft.