Birgit Donker blogt

Het gelijk van mijn tante

,,Jaja, ik ken het Mondriaan Fonds wel. Ik koop regelmatig kunst bij jullie.” Dat zei mijn tante vorig jaar, na mijn benoeming tot directeur van het Mondriaan Fonds. ,,Nee joh, wij verkopen geen kunst”, doceerde ik. ,,Het Mondriaan Fonds heeft bijdragen voor kunstenaars, voor musea en voor erfgoedinstellingen. Niet voor particulieren.”

Maar ze hield vol, mijn tante. ,,Ik heb het anders al een paar keer gedaan, kunst bij jullie kopen. Met een renteloze lening! En ik zie de galerie waar ik geregeld kom dat ook aan andere klanten aanbieden. Zo’n lening kan ze dan net over de streep trekken.”

Toen begreep ik het: ze had het over de KunstKoop. Een regeling van het Mondriaan Fonds die particuliere kunstkopers de mogelijkheid biedt op afbetaling te kopen. Honderd procent kunst, nul procent rente. De lening loopt via de ABN Amro, het Mondriaan Fonds betaalt de rente.

Waarom we dat doen? Om de verkoop van kunst te stimuleren. Om het net iets aantrekkelijker te maken een kunstwerk aan te schaffen. Om dat laatste zetje. En het werkt: sinds 1997 maakten ruim 43.000 mensen gebruik van deze regeling en ze kochten samen voor meer dan 134 miljoen aan kunstwerken.

Er wordt tegenwoordig weliswaar minder gebruik gemaakt van de KunstKoop dan een jaar of tien geleden, maar dat is niet zo verwonderlijk omdat in die periode het consumptiegedrag over de hele linie is getemperd en de omzet van galerieën daalde. Overigens is er net dit jaar een voorzichtige opleving van de KunstKoop te zien.

Nik Christensen, Untitled, 2006

En die opleving zou zich wel eens kunnen voortzetten, nu er in Amsterdam een expositie is met ruim honderd kunstwerken van hoge kwaliteit, schappelijk geprijsd en allemaal te koop via de KunstKoop. Start Buying Art heet de tentoonstelling, waaraan veertig galeries deelnemen. Galeriehouder Paul Andriesse: ,,Start Buying Art laat zien dat kunst niet per se duur hoeft te zijn. Er hangt werk van Marlene Dumas, terwijl mensen denken dat is voor mij veel te duur of zelfs helemaal niet meer verkrijgbaar.”

Charlotte Dumas, Near Dayton, NV 2013 'The Widest Prairies' (2013), galerie Paul Andriesse

Charlotte Dumas komt met een primeur, uit haar nieuwe serie The Widest Plains: wilde paarden in Nevada en ook Dana Lixenberg toont foto’s die niet eerder te zien waren. Er is nieuw werk van Marc Mulders, Rob Voerman, Frank Taal, Maartje Folkeringa, Rory Pilgrim, en vele anderen. En alles onder de 1.500 euro. Het goedkoopste werk is een digitale pigment print van Nik Christensen, 165 euro. Zoals Guus Broos voorzitter van de Nederlandse Galerie Associatie zegt: ,,Beeldende kunst is er voor alle inkomens.”

Initiatiefnemer Michiel Hogenboom van Start Buying Art hoopt met zijn evenement de populariteit van de KunstKoop te vergroten. Het is een van de redenen waarom Floor Wullems, directeur van Annet Gelink Gallery meedoet. ,,Het is goed de KunstKoop onder de aandacht te brengen, want het is een aantrekkelijke manier om kunst te kopen. Vooral bij jongere, minder ervaren kunstkopers geeft de KunstKoop een extra stimulans.”

Precies wat mijn tante al zei: de KunstKoop kan ze net over de streep trekken.