Birgit Donker blogt

Hunebedden van de toekomst

Still uit 'Nummer veertien, home' - Guido van der Werve

Still uit nr 14, Guido van der Werve

Het werkterrein van het Mondriaan Fonds is breed: het draagt bij aan internationaal onderzoek naar prehistorische hunebedden en het investeert net zo goed in de productie van de nieuwste video van Guido van der Werve, nu te zien in het Stedelijk Museum in Amsterdam. Kortom, van cultureel erfgoed tot hedendaagse beeldende kunst. Het valt me op dat het draagvlak voor die hunebedden zo veel groter is dan voor iets als videokunst. Het lijkt lucratiever om geld uit te geven aan  bewezen erfgoed dan aan het erfgoed van de toekomst. Toch zou de wereld maar armoedig zijn, als we alleen maar zouden teren op dat van vroeger. De kunstwereld heeft daarom de plicht om te laten zien wat we zouden missen als we niet in hedendaagse kunst investeren en om zo mogelijk het verband met erfgoed duidelijk te maken.

Foto: NiekTijsse Klasen

Theaterrondleiding Lissitzky-Kabakov

Dat is goed gelukt in de expositie Lissitzky-Kabakov. Utopie en werkelijkheid, in het Van Abbemuseum in Eindhoven. De hedendaagse Russische kunstenaar Ilja Kabakov (1933) wordt met zijn werk geplaatst tegenover zijn landgenoot El Lissitzky (1890-1941), die kunst maakte toen de Sovjet Unie jong was en je nog gemakkelijk in een utopie kon geloven. Het naast elkaar exposeren van de twee is op twee manieren slim: Lissitzky is veel beroemder, dus Kabakov wordt meteen ingebed in bekend terrein. En Lissitzky maakt deel uit van de kerncollectie van het Van Abbe – een van de belangrijkste Lissitzky-verzamelingen ter wereld – die zo op een nieuwe manier wordt getoond. Ook het erfgoed heeft hier baat bij.

Er is nog een manier waarop het Eindhovense museum zich inspant om Kabakov bereikbaar te maken voor zo veel mogelijk mensen. Er worden familierondleidingen georganiseerd door acteurs die zijn verkleed alsof ze zo uit een werk van Lissitzky zijn gestapt. Vooral de ouders blijken zich te laten vervoeren door de nu al uitverkochte rondleidingen. En er zijn programma’s met wat het museum omschrijft als ‘ex-Sovjet-burgers’ die nu in Eindhoven wonen en die hun eigen ervaringen koppelen aan de werken van Lissitzky en Kabakov – je kunt hen zien live in een workshop of via een speciale website.

Dat inzetten van Sovjet-burgers is een geniale zet, want het maakt het verhaal over Kabakov zo verleidelijk als maar kan. Hun verhalen zijn menselijk en navoelbaar. Ze sluiten perfect aan bij de kunst van Kabakov, die juist het menselijke afzet tegenover de teloorgegane utopie. De bijzondere publieksbenadering  is dan ook een van de redenen waarom het Mondriaan Fonds aan de expositie bijdraagt en bovendien ook manager publieke programma’s Willem Jan Renders vroeg om op een bijeenkomst deze week over het nieuwe beleid van het fonds de expositie als voorbeeld toe te lichten. Gevraagd naar het geheim van hun aanpak zei hij: ,,We zijn niet op een voetstuk gaan staan, maar we luisteren en sluiten aan bij de belevingswereld van ons publiek.’’

Birgit Donker