Birgit Donker blogt

“Kijk, dit is namens u geïnvesteerd!”

Een nieuwe site met nieuwe regelingen; het Mondriaan Fonds begint 2013 met een frisse start. Voor u als bezoeker is het vast even schrikken. Vertrouwde namen als ‘Basisstipendium’ of ‘Arts Collaboratory’ zijn ver te zoeken. Maar schrik niet, er is toch veel vertrouwds te vinden, al is het soms in een iets andere benaming. Bovendien, er zijn nieuwe mogelijkheden bij gekomen zoals die van het gezamenlijke aanvragen van kunstenaars met instellingen, het opdrachtgeverschap en extra kansen voor die aanvragers die via crowdfunding een deel van hun geld bijeen weten te krijgen – of het nou gaat om een beeldend kunstenaar of een erfgoedinstelling.

Deze nieuwe site en de nieuwe regelingen kunnen niet verhullen dat we komend jaar fors minder budget te besteden hebben: zo ongeveer een derde minder. Wat daarvan precies de gevolgen zijn, zal pas in de loop van de tijd blijken. Met nieuwe mogelijkheden, zoals die genoemde gezamenlijke aanvragen of de mogelijkheid voor erfgoedinstellingen om met een buitenlandse partner een bijzonder project te realiseren, hopen we de korting deels te kunnen opvangen. Maar dat neemt niet weg dat het soberder wordt. Zo kan een Werkbijdrage Jong Talent (zoiets als voorheen het Startstipendium) voortaan nog maar één keer worden toegekend.

We zijn doordrongen van het besef dat een volgende korting voorkomen moet worden. Dat is de reden dat zichtbaarheid voor ons zo’n belangrijk thema is: laat zien wat er gebeurt met het geld dat via het Mondriaan Fonds wordt geïnvesteerd in kunst en erfgoed om ze zo meer te verankeren. Dat is in de eerste plaats een opdracht aan onszelf; vandaar dat we op deze site in een steeds wisselende caroussel laten zien welke projecten zijn gehonoreerd. Het is ook een oproep aan het veld. Daarom vragen we voortaan aan alle aanvragers om een presentatieplan in te dienen. In het ene geval kan dat een blog zijn of een website, in een ander geval een goed toegelichte expositie. Het gaat niet per definitie om het bereiken van een zo groot mogelijk publiek, maar vooral ook om een passend publiek. En dat moet worden verleid, met ruchtbaarheid, met verhalen, en met het gevoel van betrokkenheid. 

Nog een manier om zichtbaarheid te vergroten is dat we voor iedereen die geld krijgt via het Mondriaan Fonds verplicht stellen dat ons logo wordt gebruikt en onze naam wordt vermeld. Niet omdat we het fonds nou zo graag op de voorgrond zetten – het gaat om de kunst en het erfgoed – maar opdat de burger zich minimecenas kan voelen: ‘Kijk, dit is namens u geïnvesteerd!’ Als we dat niet vertellen, zal hij niet weten dat het Mondriaan Fonds, om eens wat te noemen, dit jaar toch nog ruim 1 miljoen euro wil investeren in projecten van beeldend kunstenaars en bemiddelaars en onlangs nog 90.000 euro uittrok voor een bijzondere expositie waarmee Rijksmuseum Twenthe zich weer op de kaart wil zetten.

Zichtbaarheid is ook de reden dat we bijdragen aan een aantal televisieprogramma’s van de Avro, onder andere over religieus erfgoed, die in de loop van dit jaar worden uitgezonden. En het is de reden dat we onder de titel ‘Prospects en Concepts’ begin februari een expositie organiseren met alle veelbelovende kunstenaars die in 2011 een startstipendium kregen en van wie een aantal inmiddels flink aan de weg timmert. We laten de bezoekers van deze expositie zien wat er mede dankzij het Mondriaan Fonds, mede dankzij hen dus, mogelijk is gemaakt. Tegelijkertijd geven we kunstenaars de kans om ons, het publiek, bij de lurven te grijpen. Zodat ze ons kunnen verbazen, ontroeren, laten lachen, choqueren of juist troosten. Want dat is wat kunst en erfgoed vermogen – en waar wij graag aan bijdragen.

Birgit Donker