Birgit Donker blogt

Kunst die ons allemaal aangaat

Kinderjury van de IMC Weekendschool in Amsterdam

Nederland heeft een ingewikkelde verhouding tot hedendaagse beeldende kunst. Kunst die vragen stelt, uitdaagt, gelaagd is – dat past niet helemaal bij onze natuur (als je al van zoiets mag spreken) die toch vooral is gericht op de vraag: heeft het nut? Terwijl het nut van kunst is dat het is. Die ingewikkelde verhouding is wellicht ook een van de redenen dat er telkens maar weer op geen enkele kunstsector zoveel wordt bezuinigd als op de beeldende kunst.

Toch zijn onze beeldend kunstenaars nog altijd volop aanwezig op het wereldtoneel. Zijn ze veelgevraagde gasten van internationale musea, biënnales en topbeurzen. En zijn er in Nederland nog steeds uitstekende opleidingen op het gebied van beeldende kunst, zowel bachelors, masters als postacademisch. En is Nederland gelukkig nog altijd voor veel kunstenaars een vrijhaven voor de verbeelding.

vlnr: Foundland, Hedwig Houben, Christian Nyampeta en Magali Reus. Foto’s: Daniel Nicolas

We zijn bovendien het enige land dat toch nog steeds de Prix de Rome koestert; de prijs voor talentvol beeldend kunstenaars. Oorspronkelijk uit Frankrijk afkomstig, verspreidde deze prijs zich eind achttiende, begin negentiende eeuw over Europa. Maar zelfs Frankrijk schafte de prijs eind jaren zestig af en moest later met een nieuwe prijs komen; de Prix Marcel Duchamp.

Werd de Prix de Rome echt overal afgeschaft? Nee, in Nederland bestaat ze nog altijd. Iedere twee jaar wordt de prijs uitgereikt aan een beeldend kunstenaar onder de veertig. Twee jaar geleden was dat Falke Pisano. Haar internationale ster is sindsdien alleen nog maar meer gaan glanzen. Werk van Pisano was dit jaar te zien in onder meer Los Angeles, op de speciale sectie op de kunstbeurs ArtBo in Bogota en op de Triënnale van Beaufort aan de Vlaamse kust.

Dit jaar kregen opnieuw vier jonge talenten de gelegenheid nieuw werk te maken. De laureaten van de Prix de Rome 2015 creëerden installaties waarin onderzoek een rol speelt. Het is werk dat verbaast en verbeeldt, dat je verder laat denken. Actuele thema’s komen aan bod. Het gaat over identiteit en individualiteit: waar houdt het ‘ik’ op en begint de ander?; over samenzweringen als verzet en het feit dat er meerdere waarheden zijn; over objecten (sloten) die samengebalde momenten van architectonische ruimte kunnen zijn; en over ritme en harmonie – dat in het ene land iets anders betekent dan in het andere.

Kinderjury van de IMC Weekendschool in Amsterdam

Het zijn onderwerpen die ons allemaal aangaan en waarmee de kunstenaars aan de haal gaan om er vervolgens ons, het publiek, hun reflectie op te presenteren. Misschien dat we daarom in Nederland toch de kunsten steunen en waarderen; uiteindelijk is er het besef dat het ons wel degelijk verder brengt.
Nu al is gebleken dat de genomineerden werk maakten dat het publiek niet onberoerd laat. Het roept enthousiasme op, niet in de laatste plaats van de kinderjury die vorige maand als winnaar Foundland koos. De leerlingen, tussen de tien en veertien jaar oud, waardeerden dat het onderwerp van Foundlands werk zo actueel is en ze zeiden te hopen dat er op deze manier meer aandacht komt voor de situatie in Syrië. De boodschap is meteen duidelijk, vonden ze, je hoeft er ook niet zo hard over na te denken dat je er hoofdpijn van krijgt.

Op 17 december wordt bekend welke kunstenaar de prijs krijgt van de internationale vakjury. Maar kom vooral zelf kijken en oordelen!