Birgit Donker blogt

Lentekriebels

Bezoekers in de tentoonstelling Alma-Tadema in het Fries Museum. Foto: Ruben van Vliet Bezoekers in de tentoonstelling Alma-Tadema in het Fries Museum. Foto: Ruben van Vliet

Er zijn van die nieuwsberichten die je gewoon niet vaak genoeg kunt lezen. Zoals deze: ‘Hersenen reageren op kunst net zoals op liefde’, dat circuleert op sociale media. Dat het een gedateerd bericht is, van de Trouw-website van mei 2011, maakt helemaal niets uit. Het blijft telkens weer een welkom nieuwtje.

Kijken naar kunst kan een mens even gelukkig maken als een geliefde in de ogen staren, zo was gebleken uit Brits onderzoek. Proefpersonen ondergingen hersenscans terwijl ze dertig schilderijen van wereldberoemde kunstenaars te zien kregen. En zie: kijken naar schilderijen die ze zelf het mooist vonden, had hetzelfde genot-effect op de hersenen als kijken naar je lief. Op schilderijen van John Constable, Ingres, Guido Reni bleken de proefpersonen het heftigst te reageren. Op Hiëronymus Bosch, Honoré Daumier en Quinten Massijs de Jongere reageerden ze minder.

‘We hebben wetenschappelijk bewezen wat we eigenlijk allang wisten’, citeerde Trouw destijds een van de onderzoekers. ‘Maar dat kunst zo’n sterk effect op ons heeft, hadden we niet verwacht.’ Het onderzoek werd gezien als bewijs dat het nodig is kunst beschikbaar te stellen voor een breed publiek. En ook dat kan niet vaak genoeg gezegd worden.

Of er bij de getoonde werken schilderijen van Alma-Tadema zaten vermeldt het artikel niet. Maar ik kan me niet voorstellen dat dit effect niet optreedt bij het kijken naar zijn werken vol zoete nimfen, zoals ze te zien waren in de tentoonstelling Klassieke Verleiding. Met deze expositie won het museum vorige maand een belangrijke prijs in de VS, de Global Fine Art Award, die ook wel de ‘museum-Oscar’ wordt genoemd. Het Mondriaan Fonds droeg bij aan de expositie met een Bijdrage Internationale Samenwerkingsprojecten Erfgoedinstellingen.

Charlotte Schleiffert, What kind of leader do we need, 2014
Charlotte Schleiffert, What kind of leader do we need, 2014

Of wat te denken van het kijken naar de rauwere liefdesvogels in het werk van Charlotte Schleiffert? Zij exposeert nog tot eind mei in Museum Kranenburg, waar ze onlangs de Jeanne Oosting Prijs kreeg uitgereikt en ze is overigens een van de mentoren in het mentoringprogramma van het Mondriaan Fonds. Of kijk naar het resultaat van de twee jaar samenwerking tussen de schilders Anton Henning en Jasper Hagenaar, dat nu is te zien in het Frans Hals Museum. Hier hangen hun schilderijen, die een ontmoeting zijn met Frans Hals én met elkaar. Hagenaar typeert hun samenwerking, die tot stand kwam na bemiddeling van het fonds, als een ‘love story’.

Jasper Hagenaar, Deconstructie (naar Heda) 2017. Met dank aan Ornis A. gallery. Foto: Lotte Stekelenburg
Jasper Hagenaar, Deconstructie (naar Heda) 2017.  Foto: Lotte Stekelenburg

Of zie het fijn samen nestelen van twee musea: het Stedelijk Museum Schiedam en Schunck* in Heerlen, die hun aanwinsten van vorig jaar samen presenteren in de expositie New Arrivals die nog tot half mei is te zien bij Schunck*. Zoals Four Season of Women Tragedy: Summer 2017 van Evelyn Taocheng Wang en Heerenlux van Daan van Golden. Met deze tentoonstelling luiden de twee musea officieel hun samenwerking op collectiegebied in. Omdat zij hun collectieprogramma’s nu op elkaar afstemmen op het gebied van hun moderne en hedendaagse schilderkunst draagt het Mondriaan Fonds extra bij aan hun aankoopbudget.

Evelyn Taocheng Wang, Four Season of Women Tragedy: Summer, 2017. Foto: Gert-Jan van Rooij
Evelyn Taocheng Wang, Four Season of Women Tragedy: Summer, 2017. Foto: Gert-Jan van Rooij

Het zijn allemaal voorbeelden hoe kunst lustig optreedt als verleidster en verbinder. Daar hebben we eigenlijk helemaal geen onderzoek voor nodig – dat voel je zo wel.