Birgit Donker blogt

Makelaar in stille liefdes

Netwerkbijeenkomst Werkbijdrage Jong Talent, Paradiso 27 mei 2015

,,Ik zie mijn publiek als een ‘silent lover’.” Het was een van de mooiste uitspraken op de bijeenkomst voor beginnende kunstenaars, die het Mondriaan Fonds deze week organiseerde in Paradiso. De uitspraak viel in de discussie over de vraag welke rol het publiek moet spelen voor kunstenaars. Terwijl de één vond dat het publiek pas aan bod komt als het werk helemaal af is, bekende de ander dus dat het publiek altijd als een minnaar in haar hoofd zit.

Liefst 65 man was afgekomen op de bijeenkomst voor kunstenaars die de afgelopen jaren een Werkbijdrage Jong Talent ontvingen. Het was voor het eerst dat het fonds zo’n ontmoeting organiseerde. Reden was de wens ‘uit het veld’ om meer contact met elkaar en met het fonds. Om diezelfde reden zetten we onlangs de Facebookpagina Platform Werkbijdrage Jong Talent op, waar kunstenaars onderling informatie kunnen uitwisselen.

Bijeenkomst voor kunstinitiatieven bij Mondriaan Fonds, 25 februari 2015
Deze initiatieven passen bij de rol van het Mondriaan Fonds. We verstrekken niet alleen bijdragen aan kunstenaars, bemiddelaars, musea en andere erfgoedinstellingen, maar we vervullen soms ook de rol van ‘relatiemakelaar’. Zo zetten we een mentoringprogramma op voor kunstenaars aan het begin van hun carrière, dat voorziet in begeleiding door een meer ervaren collega of curator. We faciliteren Beeldende Kunst Nederland, waarin organisaties vertegenwoordigd zijn van Museumvereniging tot Platform BK. Het meest concrete resultaat van dit forum is het onderzoek naar het kunstenaarshonorarium en de groeiende acceptatie hiervan. We organiseerden onlangs ook een bijeenkomst voor kunstenaarsinitiatieven waar liefst tachtig man op afkwam. Enzovoorts.

Tijdens de bijeenkomst voor jonge kunstenaars hield Renzo Martens een ‘commencement speech’, waarin hij vertelde hoe hij als beginnend kunstenaar werd verteerd door de angst om ontmaskerd te worden als charlatan en poseur. Nu heeft hij die angst nog steeds, maar inmiddels heeft hij deze omarmd. De moraal: koester je tegenstrijdigheden.

In de tafeldiscussies die volgden ging het over vragen als: Móet je je als kunstenaar verhouden tot de maatschappij en de actualiteit? Is kunst niet meer gericht op iets dat dat overstijgt, zoals menselijke waarden en betekenissen? Kan je een eigen wereld scheppen als kunstenaar? Wat is het belang van context in je werk; kan je kunst los zien van de context waarin het gemaakt wordt? Wat betekent ‘tijd’ voor je werk; hoe wordt er op een ander moment, met een andere realiteit, naar je werk gekeken? Welke rol heeft je werk dan nog? Hoe ga je om met ethische dilemma’s? Mag je bijvoorbeeld geld verdienen met kunst die gaat over armoede of een maatschappelijk probleem? Moet kunst altijd ethisch zijn?

Netwerkbijeenkomst Werkbijdrage Jong Talent, Paradiso 27 mei 2015
Ook praktische zaken kwamen aan bod: Hoe kom ik er tussen, bij een galerie of een andere plek in de kunstwereld? Terwijl tegelijkertijd de vraag opkwam of een galerie, een kunstbeurs en een museum wel de juiste plek zijn voor kunst op dit moment en of het niet veel belangrijker is om mede-kunstenaars op te zoeken om samen verder te komen en vervolgens de publieke ruimte op te zoeken.

Als om de laatste vraag bevestigend te beantwoorden werden er in de loop van de avond kaartjes uitgewisseld en samenwerkingen gesmeed. En over één stelling leek intussen consensus te bestaan: Het kunstenaarschap is een zelf verkozen vrolijke ellende.