Birgit Donker blogt

Omhels al het veelbelovende

Birgit Donker tijdens netwerkbijeenkomst. Foto: Thomas Nondh Jansen

Als het gaat om talent in de kunsten, gaat het maar al te vaak om jóng talent en de aandacht lijkt zich soms zelfs daartoe te beperken. Dat verheerlijken van het komende kan onnodig blikvernauwend werken. Wie goed kijkt, ziet dat zeker niet alleen jongeren de toekomst tonen. Het omhelzen van het veelbelovende moet zich juist uitstrekken tot alle generaties.

Het beleid van het Mondriaan Fonds kent daarom geen leeftijd. Wat ons betreft houdt talentontwikkeling nooit op en we doen veel met, zoals wij het noemen, ‘bewezen talent’. Om dat extra te onderstrepen organiseerden we gisteren in Nest een bijeenkomst rond bewezen talent waar tweehonderd belangstellenden op af waren gekomen. De bijeenkomst was tegelijkertijd de doop van het essay Oude Meesters – de actualiteit van het gevorderd kunstenaarschap, dat Leo Delfgaauw op verzoek van het Mondriaan Fonds schreef. We hopen dat deze publicatie eraan bijdraagt dat de oude meesters – hoe oud of jong ze ook zijn – geschat worden op de waarde die zij verdienen.


Alex de Vries in gesprek met Leo Delfgaauw. Foto: Thomas Nondh Jansen

Het gevorderd kunstenaarschap is een onderwerp dat rechtstreeks aansluit bij een van de pijlers van het fonds. We hebben diverse bijdragen waar het bewezen talent gebruik van kan maken. We hebben projectinvesteringen voor plannen die min of meer vast omlijnd zijn, we bieden jaarlijks een vijftigtal plekken aan in gastateliers in binnen- en buitenland en we kennen de Werkbijdrage Bewezen Talent, waarvoor je nog niet een vast omlijnd plan hoeft te hebben en waarvoor zeker geen leeftijdslimiet geldt. We hebben zelfs een 93-jarige, Gerard Caris, die zo’n werkbijdrage heeft. En even over ons begrip bewezen talent, dat betekent niet dat je al een sterrenstatus hoeft te hebben bereikt, wel dat je minimaal vier jaar praktijkervaring hebt en je werk voldoet aan (kwaliteits)criteria – zie voor dat laatste onze website.

Jasper Hagenaar en moderator Marlies Leupen over zijn samenwerking met Anton Henning. Foto: Thomas Nondh Jansen
Jasper Hagenaar en moderator Marlies Leupen over zijn samenwerking met Anton Henning. Foto: Thomas Nondh Jansen

Maar niet alleen middels bijdragen onderstrepen we het belang van het bewezen talent, we doen het ook door te ‘relatiemakelaren’, door mogelijkheden te stimuleren waarbij kunstenaars gekoppeld worden. Zo zijn er mogelijkheden voor mid-career kunstenaars die door de samenwerking met een jongere collega hun praktijk willen verdiepen. Of die zelf ervaring willen opdoen bij een vakgenoot, zoals Jasper Hagenaar die gedurende twee jaar werkte met Anton Henning – een mogelijkheid die het Mondriaan Fonds aanbood en waarvoor we een open oproep deden. Hagenaars werd uiteindelijk geselecteerd en het resultaat van die samenwerking tussen de twee schilders is vanaf morgen te zien in het Frans Hals Museum. Zie voor deze mogelijkheid de Projectinvestering Kunstenaar.

Ook met de jaarlijkse bijdrage aan Hollandse Meesters in de 21e eeuw, een serie filmportretten van beeldend kunstenaars, geeft het Mondriaan Fonds uiting aan de waardering voor gevorderde kunstenaars. En met de serie Beeldbepalers (in samenwerking met De Balie) krijgen vooraanstaande en gevorderde kunstenaars de gelegenheid om De Balie als laboratorium te gebruiken en in aanwezigheid van publiek hun gedachten te delen over hun werk. Want ook na vele jaren of decennia hebben hun oeuvres nog zo veel te bieden en kunnen de ontwikkelingen die zij doormaken ons verrassen en verrijken. Jongere kunstenaars kunnen er bovendien hun voordeel mee doen. Zoals Leo Delfgaauw gisteren tijdens de bijeenkomst terecht concludeerde: juist de levensloop en loopbaan van gevorderde kunstenaars bieden voorbeelden van ontwikkeling en ontplooiing die jongere vakbroeders en -zusters tot inspiratie kunnen zijn. Hij bepleitte dat de kennis van oudere kunstenaars meer wordt ingezet voor masterclasses in het kunstvakonderwijs.

Kunstenaars kunnen niet met pensioen gaan, betoogde Leo Delfgaauw. Niet alleen omdat ze het maken niet kunnen laten, maar ook omdat ze het geld nodig hebben. Dat beaamde Woody van Amen wiens werk nog even te zien is in Nest en nog tot half mei in Museum Beelden aan Zee. ‘Als je je werk niet laat zien besta je niet. De dingen die ik heb gemaakt, dat ben ík zou je kunnen zeggen… En er moet natuurlijk ook gewoon de schoorsteen roken.’
Zijn collega Ad de Jong voegde daar aan toe: ‘Nú moet het gebeuren. En je doet mensen tekort als je je beperkt tot musea en galerieën.’ Zijn expositie the new reach in De School in Amsterdam, nog te zien tot 7 april, trekt op clubavonden duizenden vaak jonge bezoekers.

Woody van Amen in gesprek met Noraly Beyer (onder meer lid raad van toezicht Mondriaan Fonds). Foto: Thomas Nondh Jansen
Woody van Amen in gesprek met Noraly Beyer (onder meer lid raad van toezicht Mondriaan Fonds). Foto: Thomas Nondh Jansen

Laat niemand zeggen dat het bewezen talent niet met zijn tijd mee gaat. Christie van der Haak, die in het publiek zat, vertelde gisteren na afloop van het debat hoe zij Instagram inzet om haar werk te verbreiden. Het levert haar opdrachten op tot in de Verenigde Staten.

Lees hier ook het verslag van deze netwerkbijeenkomst.