Birgit Donker blogt

Onze nationale schat

Wendelien van Oldenborgh, Cinema Olanda (installation views) , 2017. Foto © Daria Scagliola

Een ding is zeker: het werk van Wendelien van Oldenborgh in het Nederlands paviljoen in Venetië laat de bezoekers niet onberoerd. Waar de een zo ontroerd is na het zien van de presentatie Cinema Olanda dat hij niet meer kan spreken, vindt de ander dat de ingewikkelde thematiek die ze aankaart niet overkomt. De expositie in het Rietveldpaviljoen trok alleen op de eerste dag meer dan 4.000 bezoekers.

Tijdens opening van het Nederlands paviljoen 2017. Foto © Daria Scagliola

In Cinema Olanda stellen Wendelien van Oldenborgh en curator Lucy Cotter vragen bij het beeld van Nederland als open en tolerant land. Was Nederland dat, en wat is het nu? Ze willen geen panklare antwoorden geven maar laten mensen aan het woord van verschillende generaties en met uiteenlopende achtergronden die verhalen vertellen en reageren op elkaars verhalen. Misschien is dat wel de grootste vorm van tolerantie: dat je werkelijk naar een ander luistert en met die ander in dialoog gaat.
Tijdens opening van het Nederlands paviljoen 2017. Foto © Daria Scagliola
Wendelien van Oldenborgh zei zelf in de Volkskrant: ”Ik heb het vaak over polyfonie, over verschillende stemmen laten klinken. (…) Dus niet een model van eenwording, zoals het Rietveldpaviljoen, maar verschillende geluiden naast elkaar en het idee: hè, dat is Nederland. Het is niet gemakkelijk, maar het kan. Als ik een boodschap heb, dan is het deze’.”
Op wie de ‘ingewikkelde thematiek’ in ieder geval goed over kwam was minister Bussemaker. In haar openingstoespraak zei ze: ”Wat ons helpt is een eerlijke, open blik op onszelf en op de ander. Een blik die gericht is op erkenning en herkenning.
En in dat proces speelt kunst een cruciale rol.”

v.l.n.r. Wendelien van Oldenborgh, Lucy Cotter, Birgit Donker op het openingsfeest van het Nederlands paviljoen. Foto © Daria Scagliola
Curator Lucy Cotter zei bij de opening van het paviljoen dat het onderzoeken van nationale identiteit haar al jaren interesseert en dat de Biënnale dé plek is om hier iets over te vertellen. De curator, zelf een Ierse immigrante, vertelde hoe blij ze was ook te kunnen spreken namens hen die geen stem hebben. Wendelien van Oldenborgh noemde ze Nederlands ‘national treasure’.

Op het openingsfeest van Cinema Olanda bleek onze nationale schat nog meer talenten te hebben. Als dj speelde ze de sterren van de Venetiaanse hemel.