Birgit Donker blogt

De oogst van 2013-2016: iedereen rijker

Cover jaarverslag 2016

‘Waarom noemen jullie jezelf eigenlijk een stimuleringsfonds?’ vroeg een collega fondsdirecteur mij laatst. Omdat, antwoordde ik, het Mondriaan Fonds anderen stimuleert, die kunst en erfgoed produceren en presenteren. We zijn een katalysator, maken mede mogelijk. We zijn geen instandhoudingsfonds en stimuleren ontwikkeling en verbinding.

De uitkomst van al die werken, aankopen, opdrachten en andere projecten waaraan we bijdragen verzamelen we om te laten zien wat we doen. Dat doen we continu op onze (nieuwe) website en één keer per jaar in ons jaarverslag. Het jaarverslag 2016 is net klaar. Het is een bijzonder jaarverslag omdat we er niet alleen het achterliggende jaar, maar ook de cultuurplanperiode 2013-2016 mee afsluiten.

Het jaarverslag beschrijft en toont hoe het Mondriaan Fonds de afgelopen vier jaar heeft bijgedragen aan talrijke projecten en activiteiten die de productie en de presentatie van beeldende kunst en cultureel erfgoed uit Nederland bevorderden. Kunstenaars konden nieuw werk ontwikkelen en hun praktijk verder verdiepen. Musea en andere erfgoedinstellingen waren in staat belangrijke aankopen te verwerven voor de Collectie Nederland, zoals het monumentale schilderij Entrance of the Theatre van Lawrence Alma-Tadema dat het Fries Museum in staat stelde een goed overzicht te bieden van de ontwikkeling van deze schilder. En verspreid over Nederland werden ruim honderd toegankelijke kunstprojecten gerealiseerd uit samenwerkingen tussen kunstenaars en opdrachtgevers, waaraan het fonds tot de helft van de productiekosten bijdroeg. We stelden een aparte bijlage samen van die opdrachtenoogst – van een opdracht door het Academisch Medisch Centrum aan Jacco Olivier voor een monumentale video-installatie bij de ingang van de Eerste Hulp tot een opdracht van het vernieuwde Wereldmuseum Rotterdam waarvoor Meschac Gaba dertien haarsculpturen maakte, geïnspireerd op befaamde Rotterdamse gebouwen.

Cover Opdrachtgeverschap 

Aanvragers wisten het fonds de afgelopen vier jaar goed te vinden. Gelukkig maar, want we willen een open fonds zijn, waar iedereen met relevante plannen voor cultureel erfgoed en beeldende kunst kan aankloppen. Daarom ook organiseren we regelmatig een open huis waar iedereen welkom is en gaan we binnenkort naar verschillende plaatsen in Nederland voor uitleg, debat en speeddates; om te beginnen op 28 maart in Heerlen bij SCHUNCK*.

Het fonds stimuleert en af en toe organiseert het zelf. Bijvoorbeeld de Nederlandse inzending naar de Biënnale van Venetië (Mark Manders 2013 en herman de vries 2015); de jaarlijkse startersexpositie Prospects & Concepts waar beginnend kunstenaars hun werk tonen voor professionals en voor duizenden andere bezoekers en de Prix de Rome voor beeldende kunst en voor architectuur waarvan het fonds de afgelopen vier jaar voor het eerst de organisatie op zich nam en de prijs in de vorm van een reis naar Rome in ere herstelde.

Waar we in het jaarverslag niet omheen draaien: deze cultuurplanperiode begon met een forse bezuiniging op het budget van het Mondriaan Fonds van ruim een derde van de middelen. Kon het fonds de afgelopen vier jaar nog enkele reserves inzetten uit de periode vóór 2013, de bezuinigingen laten zich steeds meer voelen. De veelgeprezen elasticiteit in de cultuursector is er ook bij het Mondriaan Fonds uit.

Dat neemt niet weg dat er de afgelopen jaren met bijdragen van het fonds heel veel is gerealiseerd, waar we allemaal rijker van worden. Kijk vooral zelf! Klik hier voor het jaarverslag 2016.