Birgit Donker blogt

SER schrikt van financiële positie kunstenaars

Wat kunstenaars zelf al wisten is nu ook geconstateerd door de Sociaal Economische Raad in samenwerking met de Raad voor Cultuur: de financiële positie van kunstenaars is desastreus. De bezuinigingen hebben een ravage aangericht. ,,Je schrikt van de verhalen”, zegt SER-voorzitter Marriëtte Hamer in de Volkskrant. ,,De onderhandelingspositie van zzp’ers is soms zo slecht dat ze bijna voor niets werken om hun vak maar te kunnen uitvoeren.” Uit twee onderzoeken van Beeldende Kunst Nederland naar het kunstenaarshonorarium blijkt dat het nog verder gaat: in twee derde van de gevallen is van een honorarium geen sprake en kunstenaars leggen er vaak op toe om een tentoonstelling te kunnen maken.

Officieel is nu bevestigd wat in de kunstwereld al duidelijk was: kunstenaars zijn de belangrijkste subsidiënt van kunst geworden. Dat dit tot nu toe maar zo weinig werd opgemerkt, is een gevolg van het feit dat kunstenaars doorwerken ook al is dat voor een vergoeding ver onder het minimumloon of zelfs voor niets. En als het echt niet meer gaat en ze zijn gedwongen te stoppen, hoort de rest van de wereld het niet dat die atelierdeur voor de laatste keer sluit.

Het is een probleem dat ons allemaal aangaat. Nederland kent juist een traditie van investeren in kunst, maar dreigt nu zijn avant-garde positie te verliezen. Daar moet iets aan worden gedaan. Om te beginnen met een richtlijn voor een redelijk honorarium voor kunstenaars; daarover zijn in de beeldende kunst alle partijen het eens – van musea tot vakbond. Extra geld zou hierbij een wereld van verschil maken, want ook presentatie-instellingen en musea zuchten onder de bezuinigingen.

,,Kabinet, kijk hier goed naar”, zegt SER-voorzitter Hamer die een signaal heeft willen afgeven. Hoe goed zou het zijn als het kabinet nu geld uittrekt voor de financiële positie van de kunstenaar, om te beginnen voor het ontwikkelen en implementeren van zo’n honorariumrichtlijn. Kunstenaars, kunstwereld en daarmee wij allemaal zouden er wel bij varen.

Lees hier het rapport van de SER en Raad voor Cultuur.

De Sociaal-Economische Raad (SER) adviseert regering en parlement over de hoofdlijnen van het te voeren sociaal-economisch beleid.

Beeldende Kunst Nederland (BKNL) is een informeel overleg van organisaties die opkomen voor het belang van beeldend kunstenaars, musea, presentatie-instellingen en galeries in Nederland.
Lees hier en hier de onderzoeken van BKNL naar het kunstenaarshonorarium.