Birgit Donker blogt

Stap over je schroom

Mondriaan Fonds op locatie bij Academie Minerva. Fotograaf: Sander van der Bij

‘We hebben een verhaal en we geloven erin. Dat is het belangrijkste bij een aanvraag. Laat je niet afhankelijk maken van anderen, maar geloof in je werk dan kom je er wel.’ Die oproep deed gisteren Jacques de Hond van het Etty Hillesum onderzoekscentrum in Middelburg. Zijn centrum ontving een bijdrage van het Mondriaan Fonds voor een borstbeeld van de in Auschwitz vermoorde schrijfster Etty Hillesum, dat volgend jaar in Middelburg wordt onthuld. ‘Er komt nu een beeld op de plek waar zij oud had willen worden.’

Jacques de Hond uitte zijn hartenkreet tijdens een bijeenkomst van het fonds, de voorlopige afsluiting van het ‘Open Huis op locatie’ van het Mondriaan Fonds. Er kwamen tachtig man af op de bijeenkomst. We hadden de afgelopen maanden even druk bezochte bijeenkomsten in Heerlen, Groningen, Enschede, Amsterdam Zuidoost en Middelburg waar we meer vertelden over de bijdragemogelijkheden die het fonds biedt. Potentiële aanvragers konden er terecht met vragen als: is mijn plan iets voor een Bijdrage Opdrachtgeverschap of juist voor een Projectinvestering Kunstenaar ‘want dan houd ik het meer in eigen hand’. Anderen wilden weten of je opnieuw mag aanvragen als je een keer bent afgewezen. Antwoord: Jazeker!

Het Open Huis van het Mondriaan Fonds in het Bijlmer Parktheater. Fotograaf: Ernst van Deursen

Het Mondriaan Fonds wil een open fonds zijn. We zijn er voor iedereen met relevante plannen op het gebied van cultureel erfgoed en beeldende kunst daar waar de markt niet, of nog niet, zijn werk doet. En we staan open voor alle aanvragers, we zijn geen onneembare burcht. We realiseren ons dat er nog te veel mensen zijn die denken: dat fonds is niet voor mij. En we trekken ons dat aan. Daarom organiseerden we open huizen waar telkens tientallen mensen op af kwamen: kunstenaars, bemiddelaars, museummedewerkers en gisteren ook journalisten van de Provinciale Zeeuwse Courant.

Dat we een open fonds willen zijn is ook de reden dat we dit jaar zijn begonnen met regiomakelaars in het Noorden, Midden en Zuiden van het land, die zijn geselecteerd op onder andere hun inhoudelijke netwerken. Zie ook het blog Makelaars in kunstig goed. De regiomakelaars informeren ter plekke over de mogelijkheden van het fonds en andersom vertellen zij ons wat er zoal speelt in de regio. Een eerste resultaat hebben de regiomakelaars al geboekt: we hebben dit jaar beduidend meer sollicitaties voor adviseurs gekregen van belangstellenden uit de regio. We zijn nog bezig met de selectie, in december wordt bekend wie de nieuwe adviseurs zijn.

De rondgang door het land was ook een kans om de schijnwerpers te richten op het nieuwe aanspreekpunt namens álle publieke cultuurfondsen: naast beeldende kunst en erfgoed ook podiumkunsten, film, letteren, cultuurparticipatie en creatieve industrie. In de persoon van Lara Riga hebben we iemand die aanvragers informeert bij wie ze best kunnen zijn met een project op het snijvlak van kunstdisciplines. Ze heeft al een kleine honderd doorverwijzingen kunnen doen.

Met ons bezoek aan Zeeland zijn we voorlopig uitgereisd, maar met uitwisselen zijn we nog niet klaar… We blijven informatie verstrekken over de bijdragemogelijkheden, die soms ook onverwachte nieuwe initiatieven tot gevolg hebben.

Zoals beeldhouwer Maartje Korstanje gisteren tijdens het Open Huis in Middelburg vertelde: zij is terug in Zeeland, na 16 jaar elders in Nederland, Amerika, India en Curaçao. ‘Door reizen en residenties via het Mondriaan Fonds kon ik grote stappen zetten en serieus experimenteren met materialen als keramiek en brons.’ Nu neemt ze haar expertise en netwerk op haar beurt weer mee naar Zeeuws-Vlaanderen, waar ze bij haar eigen woning en studio vlakbij zee een galerie én artist-in-residence opent, samen met echtgenoot en curator Iris Cornelis. Een nieuwe impuls voor Zeeland. En ook haar eigen grillige, levensgrote sculpturen die als oerwezens de ruimte in beslag nemen, vinden hier een ideale voedingsbodem, zoals zij zegt, dankzij de rust, de ruimte en het vergezicht.

‘In de regio kan, wat in de Randstad niet kan,’ beaamde Marjan Ruiter, directeur van het Zeeuws Museum. ‘Het Mondriaan Fonds is er juist voor het experiment; het maakt dat mogelijk waarvan je niet vooraf weet wat je kunt verwachten. Het Zeeuws Museum wil ambachten graag op een actuele manier te tonen, ook met behulp van de hedendaagse kunst, want cultureel erfgoed is niet iets wat je onder een stolp moet stoppen, het maakt deel uit van het leven. Ook daar denkt het fonds actief over mee.’

Sophie Krier van het University College Roosevelt in Middelburg en zelf ook kunstenaar bevestigde dat aanvraagformulieren haar en haar collega’s af kunnen schrikken en vroeg naar de mogelijkheid om plannen zelf bij het Mondriaan Fonds mondeling voor een commissie toe te lichten. Die ruimte is er zeker, al zal het fonds altijd een aantal basisgegevens op papier nodig hebben. Binnenkort gaan we bovendien een inloopspreekuur organiseren op het fonds. Voor meer nieuws daar over: houd onze nieuwsbrief in de gaten. En in de tussentijd kunt u ook bellen, mailen of op onze website kijken.

Het Open Huis van het Mondriaan Fonds in het Bijlmer Parktheater. Fotograaf: Ernst van Deursen

‘Goed om te horen dat je vooral dicht bij jezelf moet blijven en de kans opnieuw kunt grijpen’, zei Toos van Holstein, één van de kunstenaars uit het publiek. ‘Dan durf ik het als oudere kunstenaar wel weer aan.’

Zoals Marjan Ruiter het mooi formuleerde: ‘Het is waardevol om de mensen daar op het fonds lastig te vallen over de mogelijkheden dus stap over je schroom, bel en overleg. Aanvragen lijkt een hele klus, en dat het is het ook, maar vooral als je in je eentje blijft ploeteren.’

Lees ook het artikel Mondriaan Fonds is er zeker ook voor Zeeland dat op 31 oktober 2017 verscheen in de PZC Provinciale Zeeuwse Courant.