Birgit Donker blogt

Talentontwikkeling houdt nooit op

Goeun Bae, Weight, 2013. Goeun Bae ontving onlangs een Werkbijdrage Jong Talent

Vijf miljoen extra wordt met ingang van volgend jaar geïnvesteerd in nieuw talent in de kunsten. Minister Bussemaker schreef hierover vorige week een brief aan de Tweede Kamer. Met ‘nieuw’ bedoelt ze kunstenaars die nog weinig werkervaring hebben omdat ze niet lang geleden het kunstvakonderwijs verlieten of omdat ze net een carrièreswitch maakten.

Voor beeldende kunst betekent de extra investering dat er de komende twee jaar 399.000 euro per jaar bijkomt. Dit bedrag is bestemd voor extra Werkbijdragen Jong Talent, voor startende kunstenaars, en voor de mentoring die het fonds deze jonge kunstenaars aanbiedt. Het mentorsysteem betekent dat zij begeleiding kunnen krijgen van een ervaren vakgenoot of curator – of dat nou artistiek-inhoudelijk is of zakelijk. De eerste ervaringen met dit mentoraat zijn positief: de ‘mentees’ geven aan dat zij door het traject een beter inzicht hebben gekregen in hun positie en hun zichtbaarheid in het veld. De mentoren zijn ook tevreden want ze vinden het belangrijk om kennis en ervaringen over te dragen. Ze zeggen bijvoorbeeld: ,,Dat miste ik zelf als startend kunstenaar.” En ze steken veel op van ,,het referentiekader van mensen van rond de 25”.

Het extra geld voor jong talent is meer dan welkom, want net als op de rest van het budget van het Mondriaan Fonds is daarop met ingang van 2013 maar liefst eenderde bezuinigd. De druk op het overgebleven geld is dan ook duidelijk voelbaar.

Esther Kokmeijer, Summary of the World, 2008. Kokmeijer ontving onlangs een Werkbijdrage Bewezen Talent

Tegelijkertijd betekent talentontwikkeling voor het fonds meer dan aandacht voor nieuw of jong talent. We dragen ook graag bij aan bewezen talent, van welke leeftijd dan ook. Want talentontwikkeling houdt nooit op. Voor kunstenaars met meer dan zes jaar werkervaring zijn er onder meer de Werkbijdragen Bewezen Talent als een tegemoetkoming in de investering van materiaal, tijd en diensten van derden. Deze bijdrage stelt hen in staat nieuw werk te maken en het experiment aan te gaan. Voor kunstenaars met een vastomlijnd plan is er de projectbijdrage en de beurs praktijkverdieping voor degenen die naar een postacademische instelling gaan of die op een andere manier hun beroepspraktijk willen versterken in binnen- of buitenland. Er komt binnenkort nog een nieuwe mogelijkheid bij, de zogenoemde assistentiebijdrage. Deze is bedoeld voor een combinatie tussen een jongere kunstenaar en een bewezen talent die een tijd samen willen optrekken. De jongere kunstenaar doet zo ervaring op, het bewezen talent krijgt ondersteuning. De bedoeling is dat beiden hier profijt van hebben. Twee pilots met deze nieuwe vorm van samenwerking zijn inmiddels met succes afgerond: Falke Pisano en Gabriel Lester werkten met kunstenaars die aan het begin van hun carrière staan, respectievelijk Riet Wijnen en Jonas Lund.

Gabriel Lester, How to Act, 2012. Photo by Jin Justin

Hoe urgent bewezen talent is, bewijst ook wel herman de vries, met zijn carrière van inmiddels ruim zestig jaar. Zijn onlangs geopende expositie herman de vries.all in het Stedelijk Museum Schiedam oogst alom lof. Hij is daarnaast op dit moment te zien in het Guggenheim op een overzichtsexpositie van de Zero-beweging. En volgend jaar vult zijn werk het Nederlands paviljoen op de Biënnale van Venetië; een Italiaans blad roemt nu al, in de aanloop naar de Biënnale, de poëzie van zijn werk.
Kortom, voor een bijdrage van het Mondriaan Fonds weegt de kwaliteit van het werk zwaar. En leeftijd is geen bezwaar.