Birgit Donker blogt

Toekomst kunstkritiek is visueel

Prijs voor de Jonge Kunstkritiek

Voor de vierde keer wordt vandaag de Prijs voor de Jonge Kunstkritiek uitgereikt. Een tweejaarlijkse prijs die een stimulans moet zijn voor een nieuwe generatie critici die schrijven over hedendaagse kunst. Het Mondriaan Fonds doet graag als mede-organisator mee aan de prijs omdat goeie kunstkritiek essentieel is – om kunst zo zichtbaar mogelijk te maken, om kunst op waarde te schatten, om het debat over kunst levendig te houden en om kunst naar het publiek te brengen. De kunstcriticus is kortom een belangrijke schakel. En die zogenaamde eeuwige crisis in de kunstkritiek, die duurt nu al zo lang, daar kan geen sprake meer van een crisis zijn. Dat is gewoon een staat van zijn, dat hoort er bij.

In zijn openingsessay voor deze editie van de Prijs voor de Jonge Kunstkritiek, dat werd gepubliceerd in de Groene Amsterdammer, schreef Wouter Hilaert: ‘De criticus zelf is een medium: een vertalend “midden” tussen kunstenaars en publiek.’ Dat kan ik alleen maar beamen. Hij betoogde verder dat de vorm waarin kunstkritieken wordend gegoten moet veranderen. Ook dat ben ik hartgrondig met hem eens. Het geldt voor de hele journalistiek overigens. Er zou veel meer gebruik moeten worden gemaakt van de digitale technieken die de schrijver in staat stellen beeld en zelfs bewegend beeld en geluid te integreren in zijn tekst. De krant van de toekomst is de Daily Chronicle uit Harry Potter, waar het nieuws in en uit floept en de foto’s gaan bewegen als dat zo uitkomt. Om die nieuwe visuele vorm extra te stimuleren was in deze ronde een extra categorie toegevoegd aan de Prijs voor de Jonge Kunstkritiek, die van de visuele kritiek. Helaas heeft die nog niet het verwachte resultaat opgeleverd, maar over twee jaar is dat vast wel anders.

Kafka's Wound - A digital essay by Will Self
Kafka’s Wound – A digital essay by Will Self

Begrijp me goed, vorm alleen is natuurlijk niet genoeg. Ook in gewijzigde vorm waarin ze wordt gegoten, gaat het bij kunstkritiek nog altijd in de eerste plaats om de inhoud. De criticus selecteert waarover hij bericht en hoe, met welke context. De criticus heeft altijd een voorsprong. Hij weet meer, ziet meer, en kan daarom extra feiten en context geven. Een historisch feit bijvoorbeeld of een manier van kijken die het zien van die ene video of die ene installatie interessanter maakt. En die informatie verpakt de criticus als cadeautjes. Want hij moet zijn publiek niet alleen leiden, maar ook voortdurend verleiden. Verleiden om nog meer te lezen en vooral ook om zelf te gaan kijken. Naar de kunst, want daar is het allemaal om te doen.

jongekunstkritiek.net