Birgit Donker blogt

Van Dinosnurk tot David Bowie

Het uitprepareren van de botten van de triceratopsen door medewerkers van Naturalis

Met verband en gips zijn ze stuk voor stuk voorzichtig ingepakt, de botten van de vijf Triceratopsen die medewerkers van Naturalis afgelopen september opgroeven in de VS. Nu worden de dino’s een voor een weer uitgepakt en onderzocht – uitprepareren, zoals dat heet. En het bijzondere is, dit gebeurt gewoon op zaal onder grote publieke belangstelling. ,,Zijn jullie al lang bezig?” is een van de meest gestelde vragen. Het antwoord: sinds half december en het gaat veel sneller dan we dachten. Af en toe gaat een bot door de scan van het Leids Universitair Medisch Centrum, waar ze hopen lessen te trekken over veroudering, die ook op mensen van toepassing zijn.

Medewerker van Naturalis tijdens het uitprepareren

Duizenden bezoekers per dag trok Naturalis in de Kerstvakantie, van wie een groot deel het uitprepareren in het Dinolab bekeek. Het Dinolab is een van de manieren waarop het natuurhistorisch museum zijn (potentiële) publiek een bijzondere ervaring wil geven. Andere manieren zijn onder meer de via de website beschikbaar gestelde apps om online dieren en schelpen te determineren en de zintuigenexpositie waar je als bij met hulp van UV-licht honing kunt zoeken. Kinderen kunnen zelfs slapen in het museum – onder de Camarasaurus en Stegosaurus. Deze ‘Dinosnurks’ zijn overigens voor februari en maart al volgeboekt.

Het zijn voorbeelden hoe musea  bezoekers weten te boeien. Bezoekersaantallen op zich zeggen immers lang niet alles. Wat was de kwaliteit van hun bezoek, wat nemen ze mee? Dat is ten minste zo belangrijk als de cijfers. Ook Naturalis trok vorig jaar weer meer mensen – onder andere een gevolg van de populaire televisiebioloog Freek Vonk. Maar het is veel interessanter om te weten wat ze hebben ervaren. Daarom neemt het Mondriaan Fonds bij het beoordelen van aanvragen van instellingen ook dat criterium mee: weten ze op inspirerende wijze een passend publiek te bereiken? Of zoals ze bij het Fries Museum zeggen: komen ze in de harten van mensen?

Drieluik van Anish Kapoor

Het Rijksmuseum heeft een andere aanpak om het publiek te verleiden. Daar kun je bijvoorbeeld tekenen op zaal en er is de cursus ‘fotograferen als Rembrandt’; een familieworkshop die er toe kan leiden (gezien in de Kerstvakantie) dat kinderen in de Eregalerij poseren als de hoofdpersonages van ‘De Nachtwacht’ terwijl papa probeert met zijn camera eenzelfde schaduweffect te vangen als Rembrandt. Een andere manier van verbinden in het Rijks is het hedendaagse drieluik van Anish Kapoor pal tegenover, en duidelijk geïnspireerd door, ‘De Staalmeesters’ en ‘De Joodse Bruid’. Je ziet letterlijk hoe het werk van de Indiase kunstenaar mensen aantrekt. En soms ook weer afstoot, door de op lillend vlees lijkende constructie.

Tweet van Wim Pijbes

Vergeten lijkt hier de drukte van eerder dit jaar tijdens ‘De Late Rembrandt’. Een grote publiekstrekker deze Kerstvakantie was de Bowie-expositie in het Groninger Museum, waar vóór de opening begin december al 17.000 kaarten waren verkocht. Het extra bijzondere zit hier in de koptelefoon die je als bezoeker meekrijgt. Via deze headset wordt niet, zoals zo vaak bij een tentoonstelling, voorgezegd wat je moet denken maar er worden waardevolle toevoegingen geleverd, een soundscape, met bijvoorbeeld flarden van interviews en songs.
De populaire expositie in Groningen ontlokte Rijksmuseumdirecteur Wim Pijbes in de Kerstvakantie een Tweet met een foto van een mensenmassa vóór de ingang van de tentoonstelling en de tekst: ‘Bowie drukker dan Rembrandt?’