Birgit Donker blogt

Verbeeld je maar alles

Speeddate THT De Verbeelding

,,Mag de tijd per gesprek de volgende keer wat langer duren?” En: ,,Wanneer organiseren jullie dit weer, want face-to-face contact werkt echt.”
Dat waren de meest gehoorde opmerkingen op een speeddate bijeenkomst rond De Verbeelding: een gemeenschappelijke regeling van het Filmfonds en het Mondriaan Fonds, die beeldend kunstenaars in staat stelt met filmproducenten een low-budgetfilm te realiseren van speelfilmlengte (minimaal 60 minuten).

Melanie Bonajo en Floor Onrust in gesprek

Uiteraard komt er heel wat kijken bij het maken van zo’n film – om te beginnen een goeie match tussen kunstenaar en producent en daar was de bijeenkomst voor bedoeld; om te speeddaten en om hopelijk geschikte partners te matchen. Er waren veel gegadigden: zo’n 60 kunstenaars en 16 productiehuizen.

Filmfonds en Mondriaan Fonds organiseren De Verbeelding omdat we het van groot belang vinden dat er films gemaakt kunnen worden die hun oorsprong voornamelijk vinden in de beeldende kracht van het medium. Het gaat om films die de grenzen tussen beeldende kunst en film verkennen – daar liefst ook overheen gaan – en die de artistieke potentie hebben om op internationale filmfestivals geselecteerd te worden.

Bij wijze van introductie vertelde Floor Onrust, producent van Family Affair Films, over de film ‘History’s Future’, die ze maakte met Fiona Tan en die in januari op het Filmfestival Rotterdam in première gaat. De twee werkten eerder al samen aan de video-installatie ‘Disorient’, de Nederlandse inzending naar de Biënnale van Venetië in 2009. In hun matchmaking was het Fiona Tan die de eerste stap zette. Ze klopte aan bij Floor Onrust, die de kunstenaar helemaal niet kende en op haar beurt haar vader raadpleegde. Deze sprak zo enthousiast over Fiona Tan dat Onrust direct met haar in zee ging. Voor de langere film ‘History’s Future’ was het vervolgens Onrust die Fiona Tan polste of ze er voor voelde.

Fragment History's future. Regie en scenario: Fiona Tan. Producent: Family Affair Films B.V.

Gevraagd wat het verschil is tussen het werken met een ‘gewone’ regisseur en een kunstenaar, antwoordt Onrust: ,,Kunstenaars zijn gewend veel zelf te doen en ze zijn budget bewuster.” Zelf was ze, zegt ze, minder dwingend dan anders bij de montage. Ze stelde zich terughoudend op met uitzondering dan van een scene die er volgens haar echt uit moest; wat vervolgens overigens ook gebeurde. ,,Zonder dat Fiona me had laten weten dat het toch wel een goed idee was.” Op de vraag wat ze had geleerd van het samenwerken met een kunstenaar was het antwoord: ,,Dat er altijd een mogelijkheid is.”

Floor Onrust merkte bij het bijeen brengen van voldoende financiering (liefst 450.000 euro extra) dat de naam Fiona Tan deuren opende. En verder dat het ‘in’ is om films van kunstenaars te financieren. Daarbij speelt onmiskenbaar een rol het succes van de Amsterdamse Brit Steve McQueen, de beeldend kunstenaar die de overstap maakte van de Biënnale van Venetië naar het Kodak Theatre in Hollywood waar hij vorig jaar de Oscar voor beste film ontving.

Birgit Donker in gesprek met Floor Onrust

Omdat het uitwerken van een goed voorstel voor het realiseren van een film veel voeten in aarde heeft, biedt het Mondriaan Fonds de mogelijkheid om bij te dragen aan het uitwerken van de voorfase. Het gaat om een zogeheten Bijdrage Vrije Praktijkverdieping, die kan worden aangevraagd door kunstenaars voor het ontwikkelen van een scenario; voor het ontwikkelen van een storyboard; of voor het maken van eerste proefopnamen als dat voor de filmproductie nodig is. Het kan ook gaan om kosten voor een scriptcoach of om het verkennen van de samenwerkingsmogelijkheden met een professionele productiemaatschappij. Kortom allerlei stappen die komen vóór het aanvragen van een bijdrage in het kader van De Verbeelding van maximaal 300.000 euro om een film daadwerkelijk te realiseren.

Bij de selectie van twee films voor De Verbeelding volgend jaar zal worden gelet op onder meer de kwaliteit van het filmplan, de interne consistentie ervan en de visualiteit. Verder wordt gekeken naar het filmische experiment op het snijvlak van cinematografie en beeldende kunst. En natuurlijk naar de kwaliteit van het oeuvre en de staat van dienst van kunstenaar en producent.

Tot slot een tip van producent Onrust aan kunstenaars: ,,Denk vooral niet dat we geldwolven zijn, want dan zouden we helemaal niet aan dit soort films beginnen.”