Birgit Donker blogt

Zucht wordt toch schreeuw

Public Works Utrecht – Performance Sander Breure en Witte van Hulzen

Bezuinigen op kunst en cultuur; mag dat? Nee, zegt een derde van de Nederlanders – zo blijkt uit onderzoek, dit weekend gepubliceerd in de Volkskrant. Zes jaar geleden was nog maar 16 procent tegen en zei ruim de helft van de bevolking dat er best op kunst en cultuur bezuinigd kon worden. Dat was toen de drastische bezuinigingen van Zijlstra werden aangekondigd, en er vanuit de kunstwereld een schreeuw van verontwaardiging klonk maar vanuit de rest van de samenleving nauwelijks een zucht.

Onderzoek I&O, Volkskrant 17-9-16

Onderzoek I&O, Volkskrant 17-9-2016

Er is dus wel iets veranderd in die zes jaar. Ten eerste zijn de gevolgen van de bezuinigingen zo zichtbaar. Instellingen sloten, zoals Museum De Paviljoens in Almere. En kunstenaars, die het al niet breed hadden, gingen nog minder verdienen zo bleek uit een wijd verspreid onderzoek van de Raad voor Cultuur en de SER; beeldend kunstenaars gemiddeld nog geen 14.000 euro per jaar.

Het is ook duidelijker geworden waar het publiek geld voor kunst naar toegaat, wat bijdraagt aan het draagvlak. Of het nu gaat om de aankoop van een T.rex, een performance op Utrecht CS of de vertegenwoordiging van Nederland tijdens de Biënnale van Venetië. Of om de aanwezigheid van kunst uit Nederland in Frankfurt tijdens de Buchmesse, waar dit weekend nog een enthousiast ontvangen solo-expositie van Fiona Tan opende. Dat zou allemaal niet gebeuren zonder een investering met publieke middelen.

Fiona Tan, 1 to 87, nu te zien in MMK Frankfurt.

Het zijn relatief bescheiden bedragen die namens de samenleving worden geïnvesteerd in kunst en cultuur en ze leveren zo veel op. Werkgelegenheid in andere beroepsgroepen bijvoorbeeld – denk alleen al aan al die fotolabs, lijstenmakers, bronsgieters of drukkers, die opdrachten krijgen uit de kunstwereld. Het bevordert ook een aantrekkelijk vestigingsklimaat. En een beter imago van Nederland.

Maar bovenal levert het onschatbare waarde op voor het publiek. Voor al die miljoenen mensen die musea, theater en film bezoeken, ontwerpen waarderen en boeken lezen. Maar ook voor het publiek van de toekomst. Naar wie dan wordt geluisterd en gekeken en wie dan wordt gelezen weten we nu nog niet. Wel is zeker dat investeren in het experiment in de kunst hoort bij een samenleving die ook waarde hecht aan het goud van morgen.