Mama Cash: Meer dan Muze. Foto: Claire Bontje

‘Recht doen aan culturen die samen onze samenleving bepalen’ – Interview met Imara Limon, Museumtalent 2017

‘De museummachinerie heeft een eigen dynamiek, vooral gericht op praktische uitkomsten: tentoonstellingen en andere publieke activiteiten. Ruimte voor onderzoek en verdieping komt daardoor in de knel. Zonde, want er leven vragen die veel groter zijn dan: hoe bereiken we deze keer onze doelgroep? De functie van het museum zelf verandert. Hoofdvraag is: hoe kunnen we recht doen aan de culturen die samen onze samenleving uitmaken? Niet alleen door bij de dominante westerse verbeelding en cultuurgeschiedenis bijschriften te maken als correctie in de kantlijn. Wel door nieuwe verhalen te vertellen met de collectie en mensen daarbij actief te betrekken; het museum inclusiever te maken.

‘In Nederland zijn er nog geen voorbeelden van een tot in de kern inclusief museum. In Amerika heb ik wel een inspirerend voorbeeld gevonden in het Smithsonian’s National Museum of African American History and Culture. Een aanstekelijk onderzoeksgebied. Ik ben dan ook heel erg vereerd met de kans in dat onderzoek te investeren. Want pas als diversiteit een gegeven is, kun je een verschil maken. Zodat daadwerkelijk bezoekers met verschillende achtergronden en een mengeling aan culturen zich in het museum herkennen. En zich dan ook aan het museum en de erfgoedcollecties verbonden kunnen voelen.’

Aan het woord is Museumtalent van het Jaar 2017: kunsthistoricus Imara Limon (Leiden, 1988), werkzaam als conservator in het Amsterdam Museum en onderzoeker Nederlands koloniaal erfgoed. ‘Een ambitieuze professional die de urgentie van deze tijd voor het herijken van collecties in musea goed aanvoelt. Zij overtuigt onvermoeibaar anderen – van geïnteresseerden tot tegenstanders en van directies tot peergroups – van het belang om het museum inclusief te maken,’ aldus de jury die haar uitriep tot Museumtalent. Met lof voor de tentoonstelling ‘Zwart Amsterdam’, die zij in 2016 wijdde aan donkere rolmodellen in de stad, variërend van rapper tot schrijver, van politica tot buurvrouw en voetbalcoach.

En met lof voor haar vermogen tot verbinding: op de Amsterdamse diversiteitsconferentie in 2017 riep Limon op tot samenwerking, waardoor 15 culturele instellingen inhaakten. Ook zette zij een netwerk op van jonge erfgoedprofessionals met diverse culturele achtergronden, en werkte zij samen met Vereniging Ons Suriname en New Urban Collective aan de tentoonstelling ‘Zwart en Revolutionair’, een initiatief van The Black Archives. Redenen voor de Volkskrant om haar in januari van dit jaar in een interview te portretteren als één van de ‘nieuwe bruggenbouwers’ in 2018.

Vernieuwing van het museum – een toonbeeld van dialoog
Met de prijs voor museumtalent, een ontwikkeltraject naar keuze dat door het Mondriaan Fonds wordt gefinancierd, gaat Limon een maand op onderzoek uit bij het Smithsonian’s National Museum for African American History and Culture in Washington DC, waar ze eerder een kort bezoek aan bracht. Limon: ‘Dit museum laat geen losse voorbeelden zien van alternatieve gezichtspunten, het ís een voorbeeld, exemplarisch in alle opzichten: een toonbeeld van dialoog en inclusiviteit. Of zoals conservator Tsione Wolde-Michael dit perspectief samenvat: ‘It’s not only an African American story; it’s the American story through an African American lens.’’

Deze museale vernieuwing, via de lens van diverse culturen, hoopt ook Limon te kunnen doorvoeren via het programma New Narratives dat zij voor het Amsterdam Museum opzette in 2017. In 2018 breidt zij dit programma uit, gericht op publiek én onderzoek. ‘New Narratives is een samenwerkingsproject van musea en erfgoedinstellingen. Het bestaat onder meer uit rondleidingen door musea en thematische symposia, zoals in 2017 New Fashion Narratives en, op komst in 2018: New Golden Age Narratives, over de zogenoemde Gouden Eeuw.’

Een voorschot op het verruimde perspectief op deze periode ontvouwde zich deze week alvast, met het nieuws dat het Mauritshuis de buste van zijn naamgever, Johan Maurits van Nassau-Siegen, van 1637 tot 1644 gouverneur van de Hollandse kolonie in Brazilië, enkele maanden eerder stilletjes uit de ontvangsthal heeft verwijderd. Limon, die als Museumtalent één avond op mocht treden als gastdirecteur van het Mauritshuis, is voorstander van openlijke discussie over een standbeeld als dit. ‘Erfgoed is een gedeeld belang, zo ook onze omgang ermee. Dialoog versnelt het proces van ontwikkeling en vernieuwing.’

gerelateerd

nieuws