interviews

‘Mensen zoals jij en ik’

Gevaarlijke Namen, scènefoto met Alma en Raymond Gevaarlijke Namen, scènefoto met Alma en Raymond

Boy Jonkergouw zet als theatermaker een donkere werkelijkheid in de spotlights met de voorstelling ‘Gevaarlijke namen’. Die gaat over de volkerenmoord in Srebrenica, 25 jaar geleden. ‘Als tiener was ik verbijsterd toen ik de oorlogsbeelden zag op tv,’ zegt hij. ‘Srebrenica was zo dichtbij. Toch werden er meer dan 8000 mensen vermoord. Ik dacht dat oorlog een nachtmerrie van vroeger was. Joegoslavië kende ik uit de zomervakantie. Er liepen meisjes met walkman op straat, de huizen waren groter dan in Nederland, goed onderhouden. We reden over snelwegen. Hoe konden wij als Europeanen deze genocide laten gebeuren? Vrede is niet vanzelfsprekend, ontdekte ik. Ik wil met deze voorstelling dat besef delen, ook onder jongeren.’

Boy Jonkergouw (rechts). Foto: Jostijn Ligtvoet

Boy Jonkergouw (rechts). Foto: Jostijn Ligtvoet

Twee als tiener door de oorlog getekende nabestaanden ontmoeten elkaar nu onder zijn regie op het podium. Alma Mustafić komt uit Srebrenica. Zij was 14 toen haar vader werd vermoord, die als elektricien bij Dutchbat werkte. De Dutchbatleiding nam een fatale beslissing door hem uit te leveren aan de Serviërs. Raymond Braat was 20 en Dutchbatter. Hij moest de mannen van de vrouwen scheiden, waarna de mannen werden vermoord. De zogenaamd veilige enclave mondde uit in de grootste massamoord in Europa na WOII.

Voor de emotionele, ondanks alle gruwelen toch levendige en muzikale voorstelling werkte Jonkergouw samen met de vredesorganisatie PAX, die al 25 jaar betrokken is bij Srebrenica, en het Zuidelijk Toneel. Via de Open Oproep Beladen Geschiedenis ontving hij een bijdrage van het Mondriaan Fonds. Daarmee laat hij het verleden in het heden zien, of, zoals hij zegt: ‘Wie zijn deze overlevenden, die in Nederland zelden aandacht krijgen? Het gaat om mensen zoals jij en ik. Alma en Raymond hebben ieder een ander perspectief, maar voelen zich beide in de steek gelaten door de internationale politiek en kunnen zich in elkaar inleven. De oorlog in voormalig Joegoslavië is deel van onze geschiedenis en verdient onze aandacht, ook als waarschuwing voor de toekomst.’

De première is door Covid-19 uitgesteld naar september 2021. Vanaf 1 februari staat de speellijst op www.25jaarsrebrenica.nl en www.boyjonkergouw.nl Beluister hier een radiogesprek met hoofdrolspelers en regisseur.