interviews

‘Een visioen dat mensen na aan het hart ligt’

Arno Goessen. Foto: Ernst van Deursen Arno Goessen. Foto: Ernst van Deursen

De Droom van Jacob is een aantrekkelijk visioen, dat veel mensen na aan het hart ligt. De hemel opent zich in dit schilderij. Het is dé blikvanger in onze schatkamer. Zodra de restauratie klaar is, hangt het daar weer in volle glorie.’ Arno Goessen van de R.K. Parochie Onze lieve Vrouw Tenhemelopneming in Maastricht vertelt dat hij net een e-mail open heeft geklikt met een update van de Stichting Restauratie Atelier in Limburg. Kleine tegenvaller: er zijn gangetjes van houtworm ontdekt. Om plaatselijk instortingsgevaar te voorkomen wordt begin 2018 nog even verder gesleuteld aan de houten panelen.

‘Het is één van onze grote schatten’

Goessen schat dat het schilderij terugkeert met de lente. ‘Dan kijk je er weer recht op uit. Via de kruisgang is het meteen zichtbaar vanaf de entree. Kerkgangers weten dat het werk in restauratie is en vragen soms hoe het ermee gaat, het is één van onze grote schatten.’

Het Mondriaan Fonds verleende een Bijdrage Beschermd Cultuurgoed aan de parochie voor de restauratie, beginnend met herstel van het parket: het lattenwerk aan de achterkant van de panelen. Goessen: ‘Het schilderij dateert uit eind zestiende, begin zeventiende eeuw, in alle tijd nadien is het hout langzaam maar zeker vast komen te zitten, waardoor het onder spanning raakte. Interne stress, heet dat. Na de restauratie kunnen de panelen weer ademen; meebewegen met schommelingen van temperatuur en luchtvochtigheid. Daarnaast hebben we ook het klimaat eromheen aangepast, met automatische deuren naar de schatkamer bijvoorbeeld, voor meer stabiliteit.’

Voorschot op de toekomst: waardevol en geliefd erfgoed, dat gaat ons allemaal aan

Op het schilderij De Droom van Jacob opent de hemel zich, met wolken die wegschuiven en zonlicht dat naar beneden straalt. We kijken mee met Jacob, die buiten in slaap is gevallen en in zijn droom engelen ziet afdalen en opstijgen over een ladder tot hoog in de hemel. Het is een verhaal uit het bijbelboek Genesis; een verbeelding van de eenheid met God. Als hij wakker wordt stelt Jacob vast dat hij onder de hemelpoort sliep, dichtbij en beschermd door God.

De schilder van het paneel in Maastricht was Vlaams, veel meer is over hem en de herkomst van het schilderij niet bekend, zegt Goessen. Na al die eeuwen kent het werk nog zo zijn geheimen; mogelijk worden ze in de toekomst ontraadseld.

De droom van Jacob spreekt veel mensen aan. Het schilderij is waardevol en geliefd erfgoed, een overlevering die we graag willen delen met de generaties na ons. De bijdrage van het Mondriaan Fonds biedt dat voorschot op de toekomst door nu deze restauratie mogelijk te maken. Anders waren we voor een uitstel komen te staan dat het werk nog verder achterop zou brengen. Kerk en parochie konden de restauratie niet op eigen kracht dragen. In het algemeen kampen kerken vandaag met tekorten. Dat wordt helaas alleen maar erger. Daarom is het zo belangrijk dat het Mondriaan Fonds als publiek fonds zich verbindt met dit erfgoed. Het gaat ons allemaal aan. De schatkamer is, met De Droom van Jacob als binnenkomer, een bijzonder bijgebouw bij de R.K. Parochie Onze lieve Vrouw Tenhemelopneming in Maastricht: een museumzaal op zich.’