interviews

‘Het bevrijdingsvliegtuigje bergt vele verhalen’

Vereniging Museumkwartier Hembrug, Bevrijdingsvliegtuigje, 2017. Vereniging Museumkwartier Hembrug, Bevrijdingsvliegtuigje, 2017.

‘Er zijn heroïsche vluchten uitgevoerd met dit tweepersoonsvliegtuigje: het is een symbool van de vrijheid. In de Tweede Wereldoorlog werd het gebruikt voor verkenningsvluchten. Het pendelde met zijn dubbele brandstoftank tussen de uitgeweken regering in Engeland en het half bevrijde Nederland. Op 5 mei 1945 landde het midden in Amsterdam en pikte op een zandvlakte aan de Stadionkade Majoor Kamphuis op, een verzetsman die de bevrijding in kaart bracht, toen de Duitsers het daar nog voor het zeggen hadden. Voor het eerst zagen de Amsterdammers een bewijs van de naderende overwinning, nog voor de intocht van de geallieerden in de stad. Alleen al het geluid van dit vliegtuigje, een Auster, die rond de bevrijding nog een keer ter plekke landde, tekent voor duizenden mensen de doorbraak naar een vrije toekomst.’

Arno van der Holst, oud-directeur van luchtvaartmuseum Aviodrome in Lelystad, stuitte begin 2017 in een loods in Noord-Holland bij een particuliere eigenaar op het vliegtuigje. ‘In verbluffend goede staat: het is een soort tijdscapsule’. Op voorwaarde dat het in de originele kleuren gespoten zou worden, kreeg hij toestemming het toestel in samenwerking met het Amsterdams 4 en 5 mei comité te presenteren op het Museumplein, bij de viering van de bevrijding. ‘Meteen heb ik een spoedaanvraag ingediend voor Mobiel Erfgoed bij het Mondriaan Fonds. Hoe belangrijk is het dan niet dat dit fonds bestaat en deze aanvraag kon honoreren: het gaat om een bijdrage aan een voertuig dat de geschiedenis levend houdt. Het vliegtuigje heeft bij de presentatie ervan een schat aan persoonlijke herinneringen losgemaakt, die we, met originele foto- en filmbeelden dit jaar hebben gepubliceerd op de website van het comité. Het bevrijdingsvliegtuigje is een vat vol verhalen.’