interviews

‘In volle vlucht naar voren’

Sanne van den Elzen, Hommage, 2017 Sanne van den Elzen, Hommage, 2017

‘Ineens ben ik in volle vlucht! Dat heeft alles te maken met de Werkbijdrage Jong Talent die ik precies op het goede moment in mijn ontwikkeling kon krijgen.’

Sanne van den Elzen (1986) vertelt over de wankele schreden aan het begin van haar carrière en, vooral, over het vliegwiel van de Werkbijdrage. ‘Ik ben nu zes jaar afgestudeerd en het heeft voor mijn praktijk als kunstenaar zoveel betekend, die is er helemaal door van de grond gekomen. Aan het begin van mijn studie aan de AKV|St.Joost in Breda zag ik er al naar uit om autonoom te gaan werken; mijn zorg was alleen: hoe verdien je als ondernemer in de beeldende kunst je geld? Mijn voordeel is dat fotografie mijn medium is. Klussen in opdracht, zoals het maken van portretten, kunnen gelijk opgaan met mijn vrije werk. Dat functioneert, maar is beperkend. Wil je als kunstenaar diepgang bereiken dan stuit je vroeg of laat op de noodzaak tot focus. En experiment, om te blijven ontsnappen aan verstarrende patronen.’

Met de video-installatie Hommage (2017) die zij mede dankzij Stipendium Dialoog 2017, Fotodok en de Werkbijdrage Jong Talent kon ontwikkelen, heeft Van den Elzen de vertrouwde kaders verruimd van het portret als momentopname. Het idee van vastgelegde identiteit verspringt in dit werk. Van den Elzen verschijnt zelf op zeven schermen aan de muur in een digitale portrettengalerij, oog in oog met zeven intimi op schermen ertegenover, onder wie haar geliefde, haar ouders en een jeugdvriendin. Eén voor één vroeg ze hen om een kwartier oogcontact zonder te spreken, denkend aan een specifieke, gedeelde herinnering. De stille ontmoetingen roepen uiteenlopende werelden op. Met haar vader kriebelt en barst een lach door de stilte; met haar zus overheerst ernst. Hommage is een subtiel toonbeeld van diversiteit en verbondenheid.

‘Spannende tijden, met een hele fijne groei – onder één dak met internationale namen in het buitenland’

‘En het bijzondere is,’ vertelt ze nu, uitgesproken verheugd, ‘dat deze positieve ontwikkeling zich verder voortzet. Spannende, leuke tijden zijn het, met een hele fijne groei. ‘Mijn werk Hommage is inclusief alle materiaal en programmatuur als complete installatie aangekocht door een kunstverzamelaar uit België, Peter Rodrigues, die in Gent zijn privécollectie in een voormalige schoenenfabriek heeft ondergebracht. Op afspraak stelt hij die open voor het publiek. Ik ben net terug van het installeren ter plekke, onder één dak samen met grote, internationale namen en jonge kunstenaars. Voor mij was het een leerzaam proces, ook in zakelijk opzicht, want ja, ik had wel eens werk verkocht, maar nu kreeg ik te maken met een permanente opstelling in het buitenland.’

Van den Elzen leerde Rodrigues kennen tijdens Rotterdam Art Week afgelopen februari, waar ze deelnam aan Prospects & Concepts, het jaarlijkse overzicht van veelbelovende kunstenaars die met een bijdrage van het Mondriaan Fonds hun werk hebben ontwikkeld. ‘Hij was gecharmeerd’, herinnert ze zich, ‘door de intimiteit van het werk. Door de nuances in non-verbale communicatie en de kwetsbaarheid van lichaamstaal, die zoveel meer kan zeggen dan woorden.’ En hij was niet de enige.

Bezoekers van Prospects & Concepts bij werk van Sanne van den Elzen. Foto: Mark Niedermann

Hasna Bajraktarevic, beheerder kunstcollectie van de Tweede Kamer der Staten Generaal, kon er evenmin omheen. Ook zij zocht meteen in Rotterdam al toenadering tot Van den Elzen en nodigde haar uit voor een samenwerking in Den Haag. Bajraktarevic: ‘Wij exposeren vaak videowerk in het openbare gedeelte van de Tweede Kamer, waar zowel Kamerleden komen als bezoekers en medewerkers; een heel breed publiek. Meestal tonen we werken uit de collectie mediakunst van LIMA in Amsterdam, maar soms ontdek ik zelf een juweeltje. Zoals Hommage, dat ik zag op Prospects & Concepts, een geestig en tegelijk ook ontroerend werk. Wij laten de komende weken, van 30 april tot en met 25 mei, de versie zien die Sanne voor één monitor heeft gemaakt.’

‘Het lijkt wel alsof iederéén elkaar bij Prospects & Concepts podium ontmoet’, lacht Van den Elzen: ‘van collega’s, vrienden en fondsmedewerkers tot en met de minister, critici, kunstverzamelaars en tentoonstellingsmakers. Als podium waar nieuwe kunst zichtbaar wordt en als trefpunt heeft het mij veel goeds gebracht.’