Projectinvestering Instellingen

All You Can Art Summerschool All You Can Art Summerschool

Onderdeel van een aanvraag is een presentatieplan waarin de aanvrager uiteenzet hoe de toekomstige tentoonstelling op een inspirerende manier zichtbaar wordt gemaakt. Het Mondriaan Fonds hecht er aan dat de aanvrager naar buiten treedt om een passend publiek te bereiken en zo het draagvlak voor beeldende kunst te vergroten. Hieronder staat een aantal presentaties, die ter inspiratie gebruikt kunnen worden.

Instituto Buena Bista – All you can Art II
Instituto Buena Bista (IBB) ontving een bijdrage voor All you can Art 2, een tentoonstelling en open atelier bij de Kunsthal in Rotterdam. De eerste editie vond plaats in 2016, waarmee het tienjarig bestaan van het IBB werd gevierd. Oprichters en kunstenaars, David Bade en Tirzo Martha, zijn samen met verschillende social practice kunstenaars dagelijks in het atelier aanwezig om met publiek kunst te maken. De werken die in het atelier worden gemaakt krijgen een plek in de tentoonstelling, waardoor de tentoonstelling in ontwikkeling blijft. De tentoonstelling is te zien van 17 juni t/m 27 augustus 2017.

De presentatie geeft een impuls aan de zichtbaarheid van het Instituto Buena Bista in Nederland en aan de wisselwerking tussen de Nederlandse en Caribische kunstwereld. Getracht wordt de breedte van het Rotterdamse publiek te adresseren, net als bij de voorgaande editie, waar dit leidde tot een goed bereik. Door de drie bijzondere samenwerkingspartners – een zorgorganisatie, een middelbare school in Rotterdam-Zuid en een psychiatrische instelling – worden ook minder gangbare doelgroepen bereikt. De urgentie zit in de emancipatie van kunst in de samenleving: met dit project wil het IBB actief de verbinding opzoeken om bijzondere doelgroepen te betrekken.

Stichting IJsselbiënnale – IJsselbiënnale 2017
Stichting IJsselbiënnale ontving een Projectinvestering Instellingen voor de eerste editie van de IJsselbiënnale, die plaatsvindt van 14 juni t/m 24 september 2017. De IJsselbiënnale is een nieuw tweejaarlijks terugkerende internationale tentoonstelling van beeldende kunst in de openbare ruimte van de IJsselvallei tussen Kampen en Doesburg: een kunstroute van 100 km. De kunstwerken, waarvan sommige site-specific, bevinden zich op bijzondere locaties in het landschap en in de historische Hanzesteden. Deelnemende kunstenaars zoomen in op de (cultuurhistorische) identiteit van de locatie, ze brengen een ode aan het landschap en maken de grootschalige actuele landschappelijke ontwikkelingen in de regio zichtbaar en inzichtelijk.

Naast de buitententoonstelling bestaat het project uit een cultureel verbindingsprogramma met tentoonstellingen in musea en beeldentuinen in het gebied. Ook is er een regionaal verbindingsprogramma met een lokaal gedragen activiteitenprogramma van bestaande en nieuwe activiteiten in het gebied, met aandacht voor (immaterieel) erfgoed, opera, poëzie en theater. Daarnaast is een educatietraject opgezet om jongeren bij het project te betrekken. Voor marketing wordt nauw samengewerkt met lokale (gemeentelijke en provinciaalse) marketingorganisaties, en is aansluiting gezocht bij HollandCity voor het inzetten van een metrolijn rondom specifieke thema’s om buitenlandse toeristen richting te kunnen wijzen. Er is een analyse gemaakt van de toeristische bezoeker in de regio, waarna verschillende communicatiestrategieën zijn toegepast.

Scheepstimmerwerf Middelharnis – Buitendijks
Dit ontwikkelproject is gericht op het behoud van de eeuwenoude Scheepstimmerwerf Middelharnis en het betrekken van het publiek bij de geschiedenis van water en visserij. De scheepstimmerwerf wordt aantrekkelijk en beleefbaar gemaakt voor verschillende doelgroepen door middel van een kunstopdracht en verschillende publieksactiviteiten. Ellen van der Bok kreeg opdracht voor het maken van Buitendijks: een autonoom en praktisch toegepast kunstwerk voor bezoekers van de cultuurhistorische attractie de Menheerse Werf. Op het gebied van publieksbegeleiding wordt onder meer een visserijspeeltuin opgezet met de maritieme (visserij)historie van Goeree-Overflakkee en de beugvisserij als thema’s. Ook komt er een stroommaquette van het Haringvliet en het Slijkgat op de Menheerse werf te Middelharnis.

H.P. Schouten, Oudezijds Achterburgwal met het Spinhuis, 1796

Stadsarchief Amsterdam – Kijk Amsterdam; 1700-1800
Het Stadsarchief Amsterdam organiseert in het najaar van 2017 een tentoonstelling over Amsterdamse stadsgezichten uit de 18de eeuw, waarin een bijzondere collectie Amsterdamse prenten en tekeningen wordt gepresenteerd. Het museum heeft hiervoor een klankbordsessie gehouden waarbij potentiële bezoekers hebben meegedacht over de tentoonstelling en konden reageren op de plannen. Daarnaast hebben studenten Cultureel Erfgoed van de Reinwardt Academie opdracht gekregen mee te denken over het tentoonstellingsplan en specifiek het bereiken van de doelgroep 18-35 jaar. De hoeveelheid informatie over de 18de eeuw die door middel van crowdsourcing langzaam tevoorschijn komt uit de notariële archieven biedt het archief nieuwe inzichten in wat er op de tekeningen werd afgebeeld. De opgedane kennis en ontdekte verhalen gaat het archief verwerken in een eigen verhaallijn binnen de tentoonstelling, om hiermee de ‘ideale stad’ te onderzoeken zoals die is afgebeeld op de 18de-eeuwse tekeningen, maar ook de verhalen over het dagelijkse leven. Deze manier van werken waarbij het publiek wordt betrokken bij het samenstellen van een tentoonstelling is nieuw voor het Stadsarchief.

Bonnefantenmuseum – Cai Guo Qiang: Stories of Paintings
Het Bonnefantenmuseum ontving een bijdrage voor een solotentoonstelling van de Chinese kunstenaar Cai Guo Qiang, winnaar van de Bonnefanten Award for Contemporary Art. Er worden olieverfschilderijen uit het vroege oeuvre van Cai getoond, foto’s van het familieleven van de kunstenaar en tekeningen en schilderingen die door naaste familieleden werden gemaakt. Daarnaast zijn de buiskruittekeningen te zien, die het hart van zijn oeuvre vormen. De kunstenaar maakte nieuw werk met buskruit voor deze tentoonstelling, waarbij een honderdtal lokale vrijwilligers ingezet werden bij de realisatie. Voor Cai is de onvoorspelbaarheid en de oncontroleerbaarheid die het werken met vrijwilligers met zich meebrengt van grote meerwaarde, zoals het gebruik van buskruit dit ook is. De energie, ervaring en smaak van de vrijwilligers worden onderdeel van het werk. Iedereen die geïnteresseerd was om als vrijwilliger te helpen kon daarvoor in aanmerking komen.

Doelstelling van het Bonnefantenmuseum is ook om met deze tentoonstelling verbindingen te leggen met een breed publiek, bestaande uit verschillende maatschappelijke doelgroepen. Naast de tentoonstelling is een uitgebreide randprogrammering en educatief programma ontwikkeld om mensen van alle leeftijden en culturele achtergronden te betrekken bij het project. Zo worden workshops Chinese Filosofie, kinderworkshops, meditatielessen en lezingen over de culturele revolutie en recente geschiedenis in China georganiseerd, kunnen bezoekers met een virtual reality headset de kunstenaar volgen en werden Nederlandse vloggers gevraagd items te maken over de tentoonstelling.
Foto: Ereveld vol leven

Oorlogsgraven Stichting – Ereveld Vol Leven
Op 2 mei 2016 organiseerde Ereveld Vol Leven een herdenking voor de oorlogsslachtoffers. Hierbij werden de slachtoffers uit de Tweede Wereldoorlog en de meer recente vredesmissies gesymboliseerd door mensen die zich verplaatsen in deze slachtoffers. Bij driehonderd graven van burgers, politieke gevangenen, militairen, verzetsstrijders op het Nationaal Ereveld Loenen kwam een representant te staan: een militair of burger van dezelfde leeftijd gaf de overledene een gezicht. De traditie werd in 2015 door de organisatie gestart.

Koen Hauser i.s.m. Maarten Spruit, De Profundis, 2014.

Zeeuws Museum – Tasten in het duister
In het Zeeuws Museum was tot en met maart 2015 Tasten in het duister. Hoe een verloren Van Reymerswale wordt herontdekt te zien. In deze tentoonstelling stond het 16e-eeuwse schilderij De Roeping van Mattheus centraal, dat wordt toegeschreven aan de Zeeuwse schilder Marinus van Reymerswale. Dit schilderij werd door een particulier geschonken aan het museum, maar verkeerde in een slechte conditie. Hierdoor is moeilijk zichtbaar hoe het werk er oorspronkelijk uit heeft gezien. De interpretatie en speculatie die hiermee gepaard gaan, is als uitgangspunt genomen voor de tentoonstelling.

Het Zeeuws Museum vroeg vijf kunstenaars om nieuw werk te maken dat op de toestand en de betekenis van het schilderij reflecteert: Maarten Vanden Eynde, Katja Mater, Zachary Formwalt, Koen Hauser (i.s.m. Maarten Spruyt) en Marijn van Kreij. Daarnaast werd er een lezingenprogramma georganiseerd waarin onderzoekers en wetenschappers de geschiedenis van het schilderij en de kunstenaar reconstrueren.

Het museum heeft op deze wijze beeldende kunst en cultureel erfgoed op een bijzondere manier samengebracht. Dit kwam ook tot uiting in het bereikte publiek; zowel liefhebbers van hedendaagse kunst als mensen met een (kunst)historische interesse wisten de tentoonstelling en activiteiten te vinden. De adviescommissie oordeelde bij toekenning van de aanvraag: ‘er is een bijzondere aandacht voor conservering en reflectie hierop door een niet voor de hand liggende selectie van kunstenaars.’ Het museum heeft na afloop van de tentoonstelling de in opdracht gemaakte werken van de kunstenaars aangekocht met behulp van een bijdrage van de BankGiro Loterij.

Twente-Biennale-330x300
Twente Biennale
Van 28 mei t/m 7 juni 2015 vond in Enschede de vierde editie van de Twente Biennale plaats. Ruim honderd kunstenaars presenteerden werk in de openbare ruimte en bij culturele instellingen zoals Rijksmuseum Twente, Twentsewelle, Stroinksbleek, Tetem Kunstruimte en AKI ArtEZ. Deze editie met als titel Metamorf, besloeg de veranderende positie van de kunst en kunstenaar van nu. Een tiendaags programma vol kunst, muziek, symposia, workshops, lezingen, interacties, en anti-fashionshows.

Kunstenaar en presentator Filemon Wesselink maakte in het kader van de Twente Biennale de audiotour  De beste verkopers van Nederland, waarin acht meesterverkopers stukken uit de collectie van Twentsewelle aanprezen. Wesselink creëerde hiermee een spanningsveld. Kees van der Meiden, directeur van museum TwentseWelle tweette: ‘Een #museum is geen #commerciële #onderneming!’. Wat gebeurt er wanneer personen met een commercieel beroep de museumstukken uit de collectie prijzen?

Sonic Acts Festival 2015

Sonic Acts Festival
Van 26 februari tot en met zondag 1 maart 2015 presenteerde Sonic Acts een festivalprogramma op het kruispunt tussen kunst, muziek en wetenschap. Geïnspireerd door recente ontwikkelingen in de wetenschap zoomde deze editie van het Sonic Acts Festival in op de planeet aarde, met het thema The Geologic Imagination. Naast een vierdaagse internationale conferentie, concerten, installaties en filmvertoningen bood Sonic Acts een rijk scala aan masterclasses met internationaal bekende kunstenaars en denkers aan. Zo verzorgde Kurt Hentschläger een masterclass voor audiovisuele kunstenaars en gaven Martin Howse en Nik Gaffney een masterclass Earth Coding, waarin de verbanden tussen hedendaagse technologie en de aarde onderzocht werden in een poging om een nieuwe vorm van land art te creëren en definiëren.

Boezem & Co. De stad als podium

SBKM/De Vleeshal – Boezem & Co. De stad als podium
SBKM/De Vleeshal ontving een Bijdrage Projectinvestering voor Boezem & Co. De stad als podium, een manifestatie die naar aanleiding van de tachtigste verjaardag van kunstenaar Marinus Boezem plaatsvond. Naast een selectie van meer dan zestig jaar werk, werden er nieuwe projecten gepresenteerd. De activiteiten en tentoonstellingen vonden in de Vleeshal en de Kabinetten en op vijftien verschillende locaties in Middelburg plaats. Het publieksprogramma rondom de tentoonstelling was zeer uitgebreid. Er waren onder meer symposia, lezingen, workshops; er was een Jongeren College, een ‘Porsche Academie’ en een filmprogramma. Ook werden er wandelroutes en bezoeken in het atelier van Boezem georganiseerd. Een grote groep mensen werd actief op de hoogte gehouden van het programma via mailings.

Laura Lima, Doped/Dopada, 1997-2006, collectie Instituto Inhotim, foto Eduardo Eckenfels.

Bonnefantenmuseum – Laura Lima
In het Bonnefantenmuseum in Maastricht was tot en met 11 januari 2015 een solotentoonstelling van de Braziliaanse kunstenaar Laura Lima te zien. Zij is de winnares van de Bonnefanten Award for Contemporary Art, die sinds 2000 tweejaarlijks door het museum wordt uitgereikt aan een kunstenaar die een belangrijke invloed heeft uitgeoefend op andere kunstenaars en een grote relevantie heeft voor de hedendaagse kunstpraktijk.

De tentoonstelling, the fifth floor, bestond uit vier site-specific installaties/performances die worden uitgevoerd door figuranten. Zo was er een geïmproviseerd naaiatelier waar een tweetal kleermakers ‘maatpakken’ maakt voor schilderijen en wordt de spiegel in het toilet vastgehouden door een paar handen van welke de armen in de muur lijken te verdwijnen. In de performance Doped was een vrouw te zien die in een witte jurk en met een rode navelstreng gedrogeerd en bewusteloos op de grond ligt. In totaal waren voor de uitvoering van de performances zo’n 7000 manuren aan figuranten nodig. Zij werden gezocht via internet, maar ook via de mbo’s en hogescholen in Maastricht. Op deze manier werden nieuwe publiekgroepen betrokken bij de tentoonstelling en het museum.

Laura Lima maakte naar aanleiding van de tentoonstelling en de Award for Contemporary Art tevens een kunstenaarsboek, waarvoor zij met gouden inkt reproducties van klassieke kunstwerken uit de renaissance en andere periodes bewerkte.

willem ii kunstkoning

Dordrechts Museum – Willem II, Kunstkoning
In het kader van het tweehonderdjarig bestaan van het Koninkrijk der Nederlanden, organiseerde het Dordrechts Museum in samenwerking met Bernard Woelderink, De Hermitage Sint-Petersburg en Villa Vauban Luxemburg de tentoonstelling Willem II – Kunstkoning. Deze reizende tentoonstelling was tot en met juni 2014 in het Dordrechts Museum te zien en bracht de beroemde verzameling van Willem II, die na zijn dood wegens zijn schulden geveild moest worden, opnieuw samen. Ook gaf het aan de hand van schilderijen, meubels, kledingstukken en juwelen inzicht in het leven van Willem II en Anna Palowna. Voor de presentatie ontwierp het museum een virtuele representatie van de oorspronkelijke opstelling van de collectie, die de bezoekers van de tentoonstelling ter plekke konden bekijken. Daarnaast lanceerde het een interactieve website waarop bezoekers onder andere lezingen kunnen bekijken via een speciaal YouTube-kanaal en hun eigen kennis en mening over Willem II kunnen delen.

herman de vries. Foto: Stedelijk Museum Schiedam

Stedelijk Museum Schiedam – herman de vries. all
Het Stedelijk Museum Schiedam presenteerde de overzichtstentoonstelling herman de vries. all. De tentoonstelling richtte zich op de artistieke ontwikkeling in het oeuvre van de kunstenaar, die tevens Nederland vertegenwoordigt op de 56ste editie van de Biënnale van Venetië. Het museum koos voor een presentatie die aansloot bij de aard van het kunstenaarschap van herman de vries: in de tentoonstellingsruimten waren niet enkel kunstwerken te zien, maar konden ook teambuilding trainingen en yogalessen worden gevolgd. Ook was er een educatief programma waarin kinderen samen met de plantsoenendienst op onderzoek uit gingen in de natuur.

Arnon Grunberg. Foto: Eva Pel

UvA Bijzondere Collecties – Arnon Grunberg
De Bijzondere Collecties UvA organiseerde de expositie Ich will doch nur, dass Ihr mich liebt over de schrijver Arnon Grunberg. Zijn schrijverschap werd belicht aan de hand van drie thema’s: de wording van schrijver, de thema’s en motieven in zijn werk en de manifestatie van zijn schrijverschap. De tentoonstelling werd gecombineerd met een eerder gestart wetenschappelijk onderzoek naar schrijven en lezen: de hersenactiviteit van Arnon Grunberg tijdens het schrijven van een bepaalde passage werd daarbij vergeleken met de hersenactiviteit van lezers van dezelfde passage. De studie naar de activiteit van de lezers vond tijdens de tentoonstelling plaats.

Gevangenismuseum

Gevangenismuseum – Het Staatshotel
In het Nationaal Gevangenismuseum in Veenhuizen is de permanente tentoonstelling Het Staatshotel te zien, over actuele kwesties rondom gedetineerden en gevangenschap. De bezoekers krijgen inzicht in het leven als gevangene aan de hand van de persoonlijke verhalen van vijf gedetineerden. Daarnaast creëerde het museum tijdens zijn herinrichting een interactieve wand waarop vragen en stellingen over detentie worden gekoppeld aan de actualiteit. De bezoekers worden hiermee uitgenodigd hun eigen oordeel te vormen.