Op 6 mei 2026 werd tijdens de openingsceremonie van het Nederlands paviljoen op de 61e Biënnale van Venetië het eerste exemplaar van het boek Nederland op de Biënnale van Venetië, 1895-2025: 130 jaar beeldende kunst op een internationaal podium overhandigd aan Zijne Majesteit Koning Willem-Alexander en Hare Majesteit Koningin Máxima.
In opdracht van het Mondriaan Fonds heeft kunsthistoricus Nathalie Zonnenberg onderzoek gedaan naar 130 jaar Nederlandse vertegenwoordiging op de Biënnale van Venetië: de meest invloedrijke internationale kunsttentoonstelling die sinds 1895 tweejaarlijks plaatsvindt. In het boek wordt de geschiedenis van de Nederlandse deelname aan de Biënnale van Venetië beschreven. Van de eerste Nederlandse werken in de zalen van het Centrale Paviljoen tot de verwerving van een eigen paviljoen in 1914. Van woelige jaren en institutionele verschuivingen tot de veranderende rol van de curator en de invloed van cultuurpolitiek op de Nederlandse inzending. Wat gebeurde er achter de schermen? Wat waren de reacties van de pers? Wat veranderde er door de jaren heen, en wat bleef opvallend genoeg hetzelfde?
Het is voor het eerst dat deze geschiedenis systematisch in kaart is gebracht. De uitgave biedt een chronologisch overzicht van alle Nederlandse inzendingen en is opgebouwd uit 56 korte hoofdstukken, één voor elke editie waaraan Nederland deelnam.
“Dit overzicht biedt waardevolle kennis en een bijzonder historisch perspectief. Het maakt duidelijk dat zowel de Biënnale van Venetië als de Nederlandse inzending altijd in beweging zijn geweest en telkens mede zijn gevormd door de politieke en maatschappelijke context van hun tijd. We zijn Nathalie en haar medeauteurs zeer dankbaar dat zij ons aan de hand van bronnen en feiten meenemen door deze rijke geschiedenis. Het laat ons zien dat iedere nieuwe editie voortbouwt op dit betekenisvolle kunsthistorische verleden.” – Eva Postema, directeur-bestuurder a.i. van het Mondriaan Fonds
“Door algemene (kunst-)historische literatuur over de Biënnale te vergelijken met primair bronnenmateriaal van diverse Nederlandse instellingen is inzicht verkregen in de artistieke, culturele en politiek-maatschappelijke overwegingen die ten grondslag lagen aan de keuzes voor specifieke kunstenaars en thema’s. De Nederlandse inzendingen verschijnen daarmee niet alleen als culturele presentaties, maar ook als uitkomsten van institutionele besluitvorming en internationale verhoudingen.” – Nathalie Zonnenberg
Over het boek
Nederland op de Biënnale van Venetië, 1895-2025: 130 jaar beeldende kunst op een internationaal podium is in opdracht van het Mondriaan Fonds samengesteld en geschreven door Nathalie Zonnenberg, met bijdragen van Kees Keijer, Laurens Otto en Jorne Vriens. De redactie is verzorgd door Milo Vermeire, uitgegeven door Jap Sam Books, en vormgegeven door Studio Kader. Het boek is vanaf 28 mei beschikbaar voor pre-order op de website van Jap Sam Books (japsambooks.nl). De publicatie verschijnt in het Nederlands (9789076936666) en in het Engels (9789076936673) en is verkrijgbaar voor €32,50.