Over het Mondriaan Fonds – op naar een toekomst buiten de perken
Het Mondriaan Fonds is het publieke stimuleringsfonds voor beeldende kunst en erfgoed uit Nederland. Het maakt plannen, projecten en programma’s mogelijk van kunstenaars, tentoonstellingsmakers en critici, musea en andere kunst- en erfgoedinstellingen, uitgevers en opdrachtgevers.

Onder de titel ‘Buiten de Perken’ werkt het Mondriaan Fonds met het beleidsplan 2021-2024 aan ontwikkeling, verbinding en presentatie.  Het richt zich daarbij op het hele veld van beeldende kunst en erfgoed. En op het publiek. Want beeldende kunst en erfgoed zijn er voor iedereen. Hetzelfde geldt voor het Mondriaan Fonds: het is er voor iedereen. Als eerlijke afspiegeling van de samenleving wil het fonds recht doen aan een rijke diversiteit en inclusieve kunst- en erfgoedsector.  Dat is één van de belangrijkste punten in het beleid. Het fonds wil behouden wat van waarde is en ruimte bieden aan nieuwe kanten van kunst en erfgoed, aan nieuwe verhalen en nieuwe waarden.

Alle bijdragen versterken de productie of presentatie van kunst en erfgoed uit Nederland in binnen- en buitenland. Het kan gaan om een kunstenaar die nieuw werk ontwikkelt of een samenwerking tussen museum en kunstenaar; om een galerie die op een buitenlandse beurs kunst uit Nederland toont of een curator die onderzoek doet voor een tentoonstelling of publicatie. Er zijn bijdragen aan talentontwikkeling en praktijkverdieping voor kunstenaars, tentoonstellingsmakers en critici. Voor musea en andere kunst- en erfgoedinstellingen zijn er bijdragen aan opdrachten, vernieuwende programmering, aankopen en collecties.

Ook jaagt het fonds nieuwe ontwikkelingen en activiteiten aan, zoals bijvoorbeeld in het platform Musea Bekennen Kleur. Of het kunstenaarshonorarium, dat in 2017 zijn intrede deed. In aansluiting op de uitgangspuntenbrief van minister Ingrid van Engelshoven voor het cultuurbeleid ‘21-‘24 zet het Mondriaan Fonds in op verbreding en vernieuwing van de culturele sector, met uitgesproken aandacht voor en toepassing van de Fair Practice Code, de Governance Code Cultuur en de Code Culturele Diversiteit.

Kunst en erfgoed dichterbij huis en op podia in het spotlicht
Het Mondriaan fonds is er voor iedereen: het brengt kunst dichterbij huis. Via de KunstKoop kunnen particulieren bij meer dan 120 galeries kunst op afbetaling kopen. Het fonds vergoedt de rente. En letterlijk iedereen kan opdrachtgever zijn en een bijdrage van het fonds vragen voor het laten maken van een nieuw kunstwerk, zolang het maar gaat om een kunstwerk dat kwaliteit heeft én openbaar toegankelijk is. Al meer dan honderd opdrachtgevers stonden met zo’n stimulans aan de wieg van nieuw werk en plaatsten kunst midden in onze samenleving.

Ook draagt het fonds bij aan contacten tussen kunstenaars onderling en de ontwikkeling van talent. Startende kunstenaars kunnen via mentoring een beroep doen op ervaren vakgenoten. Het fonds financiert verschillende talentprijzen: Erfgoedtalent, Museumtalent en Monumententalent. Ook financiert het de Prijs voor de Jonge Kunstkritiek en de Prix de Rome. Behalve een geldbedrag en Rome-reis voor de winnaar, is deze prijs een investering in talentontwikkeling met een gehonoreerde werkperiode voor alle genomineerden en tot besluit een gezamenlijke tentoonstelling voorzien van publicatie.

Daarnaast brengt het fonds de beeldende kunst naar voren op de jaarlijkse starterstentoonstelling Prospects en organiseert het de Nederlandse presentatie op de Biënnale van Venetië. Om internationale uitwisseling verder te versterken vindt elk jaar een oriëntatiereis plaats voor tentoonstellingsmakers, critici en kunstenaars. Andersom nemen buitenlandse professionals deel aan het internationaal bezoekersprogramma, waarin zij kennismaken met de kunst in Nederland.

Ontstaan Mondriaan Fonds
Het Mondriaan Fonds komt voort uit de fusie op 31 december 2011 van het Fonds BKVB en de Mondriaan Stichting. Sindsdien is er één loket voor individuele aanvragers en beeldende kunst- en erfgoedinstellingen. Samen aanvragen, bijvoorbeeld door museum en kunstenaar, is nu eenvoudiger. Het maken van kunst kan zo direct worden verbonden aan de zichtbaarheid op presentaties in musea of op verkooptentoonstellingen.

Het Mondriaan Fonds is een van de zes publieke cultuurfondsen in Nederland, naast het Fonds voor Cultuurparticipatie, het Fonds Podiumkunsten, het Nederlands Filmfonds, Nederlands Letterenfonds en het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie. Een groot deel van de rijksbijdragen voor kunst en cultuur is bij deze fondsen belegd, in aanvulling op de basisinfrastructuur (BIS) die rechtstreeks onder verantwoordelijkheid valt van het ministerie. Met hun inhoudelijke kennis zijn de fondsen deskundig uitvoerder en op hun vakgebied ook belangrijk initiatiefnemer en beleidsvoorbereider.