Femke Herregraven

Femke Herregraven is een in Amsterdam gevestigde kunstenaar die de wereldvormende kracht van abstracte systemen onderzoekt. Vanuit financiën, voorspelling, taal, ecologie en computation onderzoekt zij hoe modellen, waarden en protocollen landschappen, infrastructuren, ecosystemen en het dagelijks leven actief vormgeven. Haar langlopende onderzoek richt zich op financiële, geologische en klimatologische systemen, waaronder catastrofe-obligaties, grondstoffenwinning en de manieren waarop onzekere toekomsten worden gemodelleerd, geprijsd en als risico worden gedistribueerd.

Tussen 2018 en 2024 maakte zij deel uit van On-Trade-Off, een transnationaal project rond lithiumwinning in de Democratische Republiek Congo. Haar werk heeft zich sindsdien verbreed van de financiële modellering van de toekomst naar simulatie en taalmodellen, waarbij zij onderzoekt hoe modellen zowel onze ervaring van de werkelijkheid als de materiële grond waarop die rust vormgeven. In haar multidisciplinaire praktijk combineert zij sculptuur, installatie, tekening, bewegend beeld, geluid, simulatie en speculatieve fictie. Daarbij beweegt zij tussen tekstuele, computationele, sonische en gestuele vormen om te onderzoeken hoe abstracte modellen materiële en zintuiglijke werkelijkheden voortbrengen.

Haar werk werd internationaal gepresenteerd, onder meer bij Westfälischer Kunstverein Münster (2018), KCUA Kyoto (2023), RADIUS CCA Delft (2024) en Halle für Kunst Lüneburg (2026). Herregraven is alumna van de Rijksakademie van beeldende kunsten (2017–2018) en behaalde in 2024 de titel Creator Doctus aan de Gerrit Rietveld Academie.

Onderdeel van The Space Between Breaths

Femke Herregraven, The Murmur of the Dying, 2023. Video, stereo sound 10:40 min. Courtesy of the artist. Photo: Pauline Assathiany

Over The Murmur of the Dying, 2023

Femke Herregraven onderzoekt in The Murmur of the Dying (2023) hoe kunstmatige intelligentie omgaat met vormen van communicatie die buiten taal vallen, zoals zuchten, ademhalen, mompelen en andere onwillekeurige geluiden. AI-systemen zijn doorgaans getraind om taal als code te interpreteren en betekenisvolle patronen te herkennen, terwijl ademhalingsgeluiden vaak als ruis worden beschouwd. Herregraven gebruikt geluidsopnames van onder anderen mensen met luchtweg- en spraakaandoeningen, maar van haar eigen familie, zoals het gebrabbel van haar kinderen en het ademen en mompelen van haar ouders op hun sterfbed. Daarmee bevraagt ze het onderscheid tussen betekenisvol geluid en ruis. De film combineert deze opnames met duizenden medische scans van patiënten, gebruikt om AI-systemen te trainen in het herkennen van ziektes en afwijkingen. Daarnaast bevat het werk AI-gegenereerde beelden van een zwarte kat, geïnspireerd op Oscar, een kat die bekend werd doordat hij de naderende dood van terminaal zieke patiënten leek aan te voelen. Zo onderzoekt Herregraven hoe adem en stem verbinding kunnen overbrengen wanneer woorden tekortschieten, en of AI in staat is om dergelijke subtiele, menselijke vormen van communicatie en empathie te begrijpen.

Website: https://femkeherregraven.net/ Instagram: @femherregraven